RZECZ RUSSOWSKA O pisarstwie MARII DĄBROWSKIEJ T. Drewnowski

WL, 1981, str. 460 + zdjęcia, stan db+ (przykurzona, zwykłe ślady używania)

ISBN 83-08-00423-7



Pragnąłbym, aby Rzecz russowska trafiła nie tylko do specjalistów, żeby sięgnęli po nią także wierni czytelnicy książek Dąbrowskiej. Nie wiem, czy uda mi się zadowolić którąkolwiek z tych dwu kategorii adresatów, a co dopiero obydwie. Dla zachęty mogę powiedzieć to jedynie, czego jestem pewien: znajdziecie tu Dąbrowską w sporej mierze nie znaną i chyba znacznie — niż w dotychczasowej krytyce — inną.

Spis treści:
Parę wyjaśnień
ŻYWOTNY ANACHRONIZM (wśród krytyki i publiczności) Zła koniunktura 13 — Wciąż najpopularniejsze 16 — W cieniu świateł 19 — Poczciwy polonistyczny kanon 22 — „Krytyk bezradny niczym astronom..." 25 — Wstępne tropy 30 — Dług 33

GWIAZDA ZARANNA (spomiędzy różnych konstelacji) Debiut i powołanie 39 — Rok 1905; uniwersytet Mariana Dąbrowskiego 45 — Nowe orientacje 48 — Zagadka „Lelewela" 52 — Abramowski nie dość znany 54 — Rewolucja według Abramow-skiego 57 — Odrodzona masoneria 62 — Przemiana: Maria Nowa 66 — Jak w Polsce miłowano... 70 — Plejada wspaniałej inteligencji 74 — Nieznana publicystyka: 1) Praca i czyn; 2) Lud; 3) „Stworzyć na nowo Naród" 76 — Kościół a nowa reformacja 86 — Kres tułactwa 89 — Łamigłówka polska 92 — Cud i rzeczywistość 95 — Rozdroże — po raz pierwszy 97 — Światopogląd a twórczość 99

SŁOWO KRÓLEWSKIE (w kontekście międzywojennego dwudziestolecia) 1 Alfa i omega 103 — Niedojrzałość... 106 — ...i kłamstwo polskiej sztuki 108 — Program z zapleczem 110 — Życie—sztuka, sztuka życia 113 — Ani dnia bez znaku 116 — Poprawki do portretu 118 — Dziennik a twórczość 121 — Drogo, wyjaśnij się... 126 — Inspiracja północna 129 — Szczęśliwe, dzikie dzieciństwo 131 — „To mówi pieśń" 133 — Na dnie wesele 135 — Dziwne przeoczenie 139 — Ballady i romanse prozą 144 — Ostatni prawdziwi ludzie 148 — Ku epice — ale jakiej? 152 — Aspekt społeczny: ziemia 155 — Krzyk serca 158 — Triumf i katastrofa 160 — Uniwersytet Stanisława Stempowskiego 163 — „Rewolucja wojskowa o ideał moralny" 166 — Wzlot i upadek masonerii 170 — „Dźwignąć to wszystko trochę wyżej" 175 — Słowo królewskie 179 — Jak powstały Noce i dnie 184 — Nie napisane studium 190 — Świat przedstawiony — świat odpomniany 193 — Historia dwojga serc 199 — Nowa tradycja domowa 204 — W poszukiwaniu obywatela 207 — Komponenta przyszłościowa 211 — Kłusownictwo boże 217 — U źródeł etyki: Abra-mowski—Conrad 220 — Ład serca 224 — Dygresja: Znaki życia 227 — Kompozycja istnienia 233 — Jedna z ksiąg pierwszych 238 — Rozdroże — po raz drugi 244 — Dąbrowska a Front Ludowy 249 — Kroniki królewskie 255 — Odprawa posłów kozackich 260 — Nad Gopło! 266

WOKÓŁ GOPŁA (na tle powojennego dwudziestolecia) 2
Historia powszechna i życie prywatne 273 — Dramat piastowskiej niezależności 278 — Geniusz—naród—polityka 282 — Rozdroże rewolucji 287 — Wśród sprzeczności — w bezruchu 293 — Słowo bez sakry 298 — Jak powstawały Przygody człowieka myślącego 305 — Tragigroteski 310 — Skirtotymicy i psychastenicy w sosie truflo-wym 315 — Generał Warszawa 321 — Poprzedniczka Białoszew-skiego 325 — Zawilce 328 — Niespodziewane pojednanie 333 — Polska droga do socjalizmu 339 — Dwa współczesne opowiadania 344 — Rozmowa z diabłem 352 — Laurowo i ciemno 359 — Wobec „czarnowidztwa", wobec awangardy 364 — Ewolucja prozy 368 — Znaki rzeczy i snów 374 — Od początku: Przygody... a Noce i dnie 377 — Król-Duch dwudziestolecia? 384 — Dekompozycja powieści 388 — Przygody prawdziwe 393 — Narayama 397

TRADYCJA NA ROZDROŻACH (w perspektywie społeczeństwa socjalistycznego)
Ethos i filozofia życia 407 — Herezja moralna: mit człowieczeństwa 411 — Herezja społeczna: populizm bohaterski 416 — Literatura—religia—polityka 420 — W Polsce zwyczajnej 426 — Rzecz russowska 433 — Do młodych 438
Indeks osób Spis ilustracji