SZTUKA SŁOWA Rzecz o zjawiskach literackich Julian Krzyżanowski
Producent: (47) (62)][30] [223]
Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe Warszawa 1984, str. 300, stan bdb-
Spis treści
I. SŁOWO UTRWALONE.
Przekaz literacki ustny i wzrokowy. - Teksty literackie i naukowe. - Literatura sztuką pięknego słowa. - Warunki i czynniki powstawania zjawisk literackich. - „Natchnienie" i zamówienie. -Mecenat indywidualny i społeczny. - Społeczna pozycja twórcy literackiego. - Poezja „uczona" i jej znaczenie. - Pisarstwo jako zawód. - Exegi monumentum.
II. TWORZYWO LITERACKIE (Język artystyczny)
Język artystyczny pospolicie zwany literackim. - Słownictwo: neologizmy, barbaryzmy, archaizmy, dialektyzmy, obscena. - Składnia artystyczna. - Zdania i okresy. - Artyzm renesansowy. -Osobliwości barokowe: ikony, figura ethymologica, inwersja, proza rytmiczna, makaronizmy. -Klasycystyczny artyzm oświeceniowy. - Językowe bogactwo czasów romantyzmu. - Terminologia naukowa w poezji pozytywizmu. -Wojna o gwarę w powieści ludowej. - Stylizacje neoromantyczne: archaiczna, dialektyczna, obcojęzykowa. - Sztuczki literackie.
III. DŹWIĘKOWA SZATA POEZJI (Rytmika).
Poezja a proza. - Rytm podstawową cechą poezji. - Terminologia antyczna żyje do dzisiaj. - Co to jest rytmika? Jej systemy: metryczny, sylabiczny, toniczny. - Akcent czy przycisk? - Rytmika średniowieczna. - Rytmy renesansowe. - Artyzm Kochanowskiego i reformy tego mistrza. - Ikony barokowe. Liryka popularna tegookresu. - Klasjcyści i średniówka. - Nowości romantyczne: rymy męskie, wiersze toniczne i sylabotoniczne, wiersz biały. - Rytmika neoromantyczna i jej osobliwości.
- Nowości okresu neorealizmu międzywojennego: wprowadzanie tonizmu, nawrót do asonansu, niezwykłe eksperymenty. - Pogranicze poezji i prozy rytmicznej.
IV. SEMANTYKA JĘZYKA ARTYSTYCZNEGO
Obrazy słowne, porównania, przenośnie, katachrezy. - Swoisty język mistyki. - Synestezja. -Nieporozumienia w ujmowaniu sensu! funkcji metaforyki. - Zamiennia i ogarnienie. - Omówienie.
- Topika ^poezji uczonej". - Peryfrazy i cenzura. - Styl ironiczny. - Alegoria i uosobienie. -Psychomachia. - Symbol i symbolizm. - Stylistyka.
V. LIRYKA I EPIKA.
Od obrazu słownego do literackiego. - Imaginizm. - Barokowe ikony. - Liryka, gatunki i odmiany. -Horacjanizm. - Liryka „wyższa". - Psafterz Dawidów, pieśni kościelne i kolędy. - Pieśni historyczne. - Elegia i sielanka. - Ballada. - Cykle liryczne. - Liryzm. - Epika homerycka i jej tradycje. - Epickość. - Narracja odautorska, chronologiczna; bezosobowa. - Narracja postaci literackiej i antecedencje. - Narracja dantejska. - Gawęda. -Przygody „o włos od śmierci" i ich funkcja w dziele epickim. - Epika średniowieczna. - Poematy!heroikomiczne. - Relacje podróżni cze. - Powieść poetycka epoki romantyzmu. - Bajka Ezopowfa.
VI. EPIKA POWIEŚCIOWA I DRAMATURGIA
Od poezji do prozy powieściowej. - Pojawienie się powieści w Polsce. - Poetyka powieści. - Trzy gatunki powieści; współczesna, historyczna, utopijna. - Odmiany tematyki powieściowej: psychologiczna i socjologiczna. -Powieść przygód podróżniczych (robinsortąda), wojennych, totrzykowskich.
- Powieść grozy (gotycka). - Powieść o szlachetnym zbójniku: Rinaldo Rinaldini, Janosik, Ondraszek. - Powieść kryminalna i detektywna. - Nowela a powieść. - Proza powieściowa na szlaku poezji. - Powieść dydaktyczna i „antypowieść". - Gawęda, pamiętnik, listy a sprawa autentyzm" i realizmu. - Dramaturgia a teatr. - Tragedia grecka i francuska XVII w. - Komedia attycka i „nowa". - Dramaturgia średniowieczna. - Dramat romantyczny i jego nowe formy. - „Sztuki" pozytywistów. - Neoromantyzm i Wyspiański. - Losy dawnej komedii polskiej. - Rodzimość romantyczna. - Komedia „biała". - Rozkwit komedii neoroiriantycznej. - Jakości estetyczne: tragizm i komizm.
VII. TEMATOLOGIA, CZYLI O TREŚCI DZIEŁA
LITERACKIEGO
Tematyka - co to jest temat dzieła? - Związki tematu z formą dzieła. - Kłopoty z wariantami tekstu
- Formy wielkie i małe. - Składniki tematyczne. - Motywy epicki i liryczny. - Ustrój motywu i jego powtarzalność. - Stosunek wątku do motywu. - Przykłady ustroju wielowątkowego (Belfagoi, Zemsta, Konrad WaWenrod, Pan Tadeusz, Balladyna). ~ Utwory fabularne i niefabularne. - Fabuł» a rozmiar dzieła. - Powtarzalne schematy i szablony ustrojowe. - Fabuła a plagiat. - T/w oryginalność. - Typowe sytuacje życiowe a literatura. - Tytuły dzieł, ich postać i sens. - Postaci historyczne w powieści i dramacie. - Fikcja i historia w nazwiskach. - Nazwiska-etykiety. - Tytuły w funkcji nazwisk. - Dorośli i dzieci. - Zwierzęta postaciami literackimi. - Fikcja genezy pr/y lekturze liryków. - Apokalipsa, wizja i dialog jako plastyczne ujęcia zawiłych procesów psychologicznych i socjologicznych. - Sposoby wprowadzania tła. - 'tło historyczne i geograficzne. - Jego
walory artystyczne. - Ideologia w dziele literackim. - Konieczności i trudności jej poznania.
VIII. OD LITERATURY LUDOWEJ
DO NARODOWEJ
Ludowość romantyczna. - Inicjatywa Mickiewicza i tło jej europejskie. - Zbieracze tekstów ludowych, Kolberg i inni. - Norwid. - Nurt ludowy w literaturze staropolskiej (powieści, utwory dramatyczne, facecjonistyka, bajka, komiczne śpiewki, przysłowia i zagadki). -Powstanie i rozwój folklorystyki polskiej. - Dorobek naukowy trzech pokoleń badaczy literatury ludowej. - Prohiiii systematyka i charakterystyka pieśni ludowych: obrzędowe, ballady, historyczne, zawodowi-, pieśniczki. - Pieśń ludowa i bajka. - Wiek i powszechność bajki. - Systematyka, i charakterystyki! bajki. - Oryginalność i rodzimość tworów literatury ludowej. 4- Jej przenikanie do literatury
narodowej. - Pisarze ludowi na progu w. XX a dzisiaj. - Zanik granicy między literaturą ludową a narodową,
IX. COŚ NIECOŚ O ŻYCIU LITERACKIM
Kult wielkich pisarzy. - Natchnienie i jego baza materialna. - Prawo autorskie. - Proces produkcji między autorem i czytelnikiem. - Rola i funkcja pisarza romantycznego. - Pisarz a polityka. -Mecenat dawny i dzisiejszy. - Autor i wydawca. - Problem cenzury. - Działalność pisarska a dziennikarska. - Tradycja salonów literackich. - Twórca i odbiorca. - „Sztuki poetyckie". -Program polityczno-literacki Mickiewicza. - Problem naśladownictwa. - Przekłady. - Mody literackie. - Sława a popularność.
X. OD NARODU DO LUDZKOŚCI
Literatura jako zjawisko społeczne. - Literatura informatorką o życiu dawnym i współczesnym. -„Piękne i pożyteczne" w dziele literackim. - Ideologia w tym dziele. - Mesjanizm polski i jego odmiany obce, nacjonalistyczne. - Działalność publicystyczna pisarza i jego funkcja polityczna. -Przykład Sienkiewicza. - Pesymizm i optymizm. - Dwa oblicza Krasińskiego. - Tragizm antyczny i średniowieczny a tragizm romantyczny. -Przezwyciężenie pesymizmu u pozytywistów i neoromantyków. - Funkcja etyczna dzieła literackiego, - Czytelnicy i ich stosunek do postaci literackich. -Tematyka rodzima i obca. - W pracowni dzisiejszego badacza literatury. - Jeszcze raz przekłady i funkcja ich międzynarodowa. - Literatura i jej związki z innymi sztukami oraz naukami humanistycznymi. - Literatura i jej sny o nauce. - Sens literatury w ujęciu Norwida. - Optymizm dwu laureatów Nobla.
Przypisy
Indeks
Spis ilustracji.
Spis treści
I. SŁOWO UTRWALONE.
Przekaz literacki ustny i wzrokowy. - Teksty literackie i naukowe. - Literatura sztuką pięknego słowa. - Warunki i czynniki powstawania zjawisk literackich. - „Natchnienie" i zamówienie. -Mecenat indywidualny i społeczny. - Społeczna pozycja twórcy literackiego. - Poezja „uczona" i jej znaczenie. - Pisarstwo jako zawód. - Exegi monumentum.
II. TWORZYWO LITERACKIE (Język artystyczny)
Język artystyczny pospolicie zwany literackim. - Słownictwo: neologizmy, barbaryzmy, archaizmy, dialektyzmy, obscena. - Składnia artystyczna. - Zdania i okresy. - Artyzm renesansowy. -Osobliwości barokowe: ikony, figura ethymologica, inwersja, proza rytmiczna, makaronizmy. -Klasycystyczny artyzm oświeceniowy. - Językowe bogactwo czasów romantyzmu. - Terminologia naukowa w poezji pozytywizmu. -Wojna o gwarę w powieści ludowej. - Stylizacje neoromantyczne: archaiczna, dialektyczna, obcojęzykowa. - Sztuczki literackie.
III. DŹWIĘKOWA SZATA POEZJI (Rytmika).
Poezja a proza. - Rytm podstawową cechą poezji. - Terminologia antyczna żyje do dzisiaj. - Co to jest rytmika? Jej systemy: metryczny, sylabiczny, toniczny. - Akcent czy przycisk? - Rytmika średniowieczna. - Rytmy renesansowe. - Artyzm Kochanowskiego i reformy tego mistrza. - Ikony barokowe. Liryka popularna tegookresu. - Klasjcyści i średniówka. - Nowości romantyczne: rymy męskie, wiersze toniczne i sylabotoniczne, wiersz biały. - Rytmika neoromantyczna i jej osobliwości.
- Nowości okresu neorealizmu międzywojennego: wprowadzanie tonizmu, nawrót do asonansu, niezwykłe eksperymenty. - Pogranicze poezji i prozy rytmicznej.
IV. SEMANTYKA JĘZYKA ARTYSTYCZNEGO
Obrazy słowne, porównania, przenośnie, katachrezy. - Swoisty język mistyki. - Synestezja. -Nieporozumienia w ujmowaniu sensu! funkcji metaforyki. - Zamiennia i ogarnienie. - Omówienie.
- Topika ^poezji uczonej". - Peryfrazy i cenzura. - Styl ironiczny. - Alegoria i uosobienie. -Psychomachia. - Symbol i symbolizm. - Stylistyka.
V. LIRYKA I EPIKA.
Od obrazu słownego do literackiego. - Imaginizm. - Barokowe ikony. - Liryka, gatunki i odmiany. -Horacjanizm. - Liryka „wyższa". - Psafterz Dawidów, pieśni kościelne i kolędy. - Pieśni historyczne. - Elegia i sielanka. - Ballada. - Cykle liryczne. - Liryzm. - Epika homerycka i jej tradycje. - Epickość. - Narracja odautorska, chronologiczna; bezosobowa. - Narracja postaci literackiej i antecedencje. - Narracja dantejska. - Gawęda. -Przygody „o włos od śmierci" i ich funkcja w dziele epickim. - Epika średniowieczna. - Poematy!heroikomiczne. - Relacje podróżni cze. - Powieść poetycka epoki romantyzmu. - Bajka Ezopowfa.
VI. EPIKA POWIEŚCIOWA I DRAMATURGIA
Od poezji do prozy powieściowej. - Pojawienie się powieści w Polsce. - Poetyka powieści. - Trzy gatunki powieści; współczesna, historyczna, utopijna. - Odmiany tematyki powieściowej: psychologiczna i socjologiczna. -Powieść przygód podróżniczych (robinsortąda), wojennych, totrzykowskich.
- Powieść grozy (gotycka). - Powieść o szlachetnym zbójniku: Rinaldo Rinaldini, Janosik, Ondraszek. - Powieść kryminalna i detektywna. - Nowela a powieść. - Proza powieściowa na szlaku poezji. - Powieść dydaktyczna i „antypowieść". - Gawęda, pamiętnik, listy a sprawa autentyzm" i realizmu. - Dramaturgia a teatr. - Tragedia grecka i francuska XVII w. - Komedia attycka i „nowa". - Dramaturgia średniowieczna. - Dramat romantyczny i jego nowe formy. - „Sztuki" pozytywistów. - Neoromantyzm i Wyspiański. - Losy dawnej komedii polskiej. - Rodzimość romantyczna. - Komedia „biała". - Rozkwit komedii neoroiriantycznej. - Jakości estetyczne: tragizm i komizm.
VII. TEMATOLOGIA, CZYLI O TREŚCI DZIEŁA
LITERACKIEGO
Tematyka - co to jest temat dzieła? - Związki tematu z formą dzieła. - Kłopoty z wariantami tekstu
- Formy wielkie i małe. - Składniki tematyczne. - Motywy epicki i liryczny. - Ustrój motywu i jego powtarzalność. - Stosunek wątku do motywu. - Przykłady ustroju wielowątkowego (Belfagoi, Zemsta, Konrad WaWenrod, Pan Tadeusz, Balladyna). ~ Utwory fabularne i niefabularne. - Fabuł» a rozmiar dzieła. - Powtarzalne schematy i szablony ustrojowe. - Fabuła a plagiat. - T/w oryginalność. - Typowe sytuacje życiowe a literatura. - Tytuły dzieł, ich postać i sens. - Postaci historyczne w powieści i dramacie. - Fikcja i historia w nazwiskach. - Nazwiska-etykiety. - Tytuły w funkcji nazwisk. - Dorośli i dzieci. - Zwierzęta postaciami literackimi. - Fikcja genezy pr/y lekturze liryków. - Apokalipsa, wizja i dialog jako plastyczne ujęcia zawiłych procesów psychologicznych i socjologicznych. - Sposoby wprowadzania tła. - 'tło historyczne i geograficzne. - Jego
walory artystyczne. - Ideologia w dziele literackim. - Konieczności i trudności jej poznania.
VIII. OD LITERATURY LUDOWEJ
DO NARODOWEJ
Ludowość romantyczna. - Inicjatywa Mickiewicza i tło jej europejskie. - Zbieracze tekstów ludowych, Kolberg i inni. - Norwid. - Nurt ludowy w literaturze staropolskiej (powieści, utwory dramatyczne, facecjonistyka, bajka, komiczne śpiewki, przysłowia i zagadki). -Powstanie i rozwój folklorystyki polskiej. - Dorobek naukowy trzech pokoleń badaczy literatury ludowej. - Prohiiii systematyka i charakterystyka pieśni ludowych: obrzędowe, ballady, historyczne, zawodowi-, pieśniczki. - Pieśń ludowa i bajka. - Wiek i powszechność bajki. - Systematyka, i charakterystyki! bajki. - Oryginalność i rodzimość tworów literatury ludowej. 4- Jej przenikanie do literatury
narodowej. - Pisarze ludowi na progu w. XX a dzisiaj. - Zanik granicy między literaturą ludową a narodową,
IX. COŚ NIECOŚ O ŻYCIU LITERACKIM
Kult wielkich pisarzy. - Natchnienie i jego baza materialna. - Prawo autorskie. - Proces produkcji między autorem i czytelnikiem. - Rola i funkcja pisarza romantycznego. - Pisarz a polityka. -Mecenat dawny i dzisiejszy. - Autor i wydawca. - Problem cenzury. - Działalność pisarska a dziennikarska. - Tradycja salonów literackich. - Twórca i odbiorca. - „Sztuki poetyckie". -Program polityczno-literacki Mickiewicza. - Problem naśladownictwa. - Przekłady. - Mody literackie. - Sława a popularność.
X. OD NARODU DO LUDZKOŚCI
Literatura jako zjawisko społeczne. - Literatura informatorką o życiu dawnym i współczesnym. -„Piękne i pożyteczne" w dziele literackim. - Ideologia w tym dziele. - Mesjanizm polski i jego odmiany obce, nacjonalistyczne. - Działalność publicystyczna pisarza i jego funkcja polityczna. -Przykład Sienkiewicza. - Pesymizm i optymizm. - Dwa oblicza Krasińskiego. - Tragizm antyczny i średniowieczny a tragizm romantyczny. -Przezwyciężenie pesymizmu u pozytywistów i neoromantyków. - Funkcja etyczna dzieła literackiego, - Czytelnicy i ich stosunek do postaci literackich. -Tematyka rodzima i obca. - W pracowni dzisiejszego badacza literatury. - Jeszcze raz przekłady i funkcja ich międzynarodowa. - Literatura i jej związki z innymi sztukami oraz naukami humanistycznymi. - Literatura i jej sny o nauce. - Sens literatury w ujęciu Norwida. - Optymizm dwu laureatów Nobla.
Przypisy
Indeks
Spis ilustracji.