Zabytki urbanistyki i architektury w Polsce Tom 1 Odbudowa i konserwacja pod redakcją Wiktora Zina

Arkady 1986, str. 650, stan bdb-

Celem edycji jest zaprezentowanie polskiego dorobku w zakresie odbudowy ze zniszczeń wojennych, ochrony i konserwacji zabytków urbanistyki i architektury w latach 1945—1980. Tom pierwszy — Miasta historyczne—składa się z części ogólnej, omawiającej tradycje myśli i działań konserwatorskich na naszych ziemiach, rozwój historyczny miast polskich, ich zniszczenie i odbudowę oraz zasady ochrony i metody rewaloryzacji ośrodków staromiejskich. Zagadnienia te zostały szerzej rozpatrzone na przykładzie 23 miast, którym poświęcono rozdziały monograficzne w drugiej części tomu. Zostały one tak wybrane, aby przedstawić możliwie wiele zagadnień związanych z ochroną ośrodków zabytkowych i ukazać różne propozycje rozwiązań, uzależnione od charakteru miasta i od przyjętej metody postępowania. W jednych rozdziałach omówiono przede wszystkim odbudowę ze zniszczeń wojennych (Warszawa, Poznań, Gdańsk, Szczecin czy Malbork), w innych— studia i plany dotyczące rewaloryzacji niedużych ośrodków, dla których możliwe było sporządzenie pełnego programu prac (Zamość, Jarosław), lub skomplikowane problemy odnowy wielkich zespołów zabytkowych (Kraków), a także jedynie teoretyczne rozwiązanie konkursowe (Grudziądz). ochronę XIX-wiecznych układów przestrzennych przedstawiono na przykładzie Łodzi, piętrzące się trudności uratowania charakteru i krajobrazowych wartości małego miasteczka obrazuje historia Kazimierza Dolnego, a zagospodarowanie zabytkowej zabudowy drewnianej jest tematem rozdziału o Lanckoronie. Teksty zilustrowano w miarę możliwości planami i rysunkami roboczymi wykonanymi przez autorów projektów, aby w możliwie pełny sposób ukazać różnorakie podejście do zagadnień rewaloryzacji.


Wstęp (Bohdan Rymaszewski)
Rozwój miast w Polsce (Wojciech Kalinowski)
Wiek VIII-XIII
Wiek XIII-XV
Wiek XVI-XVII
Wiek XVII-XVIII
Wiek XIX-XX
Zasady ochrony, odbudowy i rewaloryzacji historycznych zespołów urbanistycznych (Krzysztof Pawłowski)
Tradycje
Miasta historyczne po II wojnie światowej i podstawy prawne ich ochrony
Odbudowa
Tendencje historyzmu i funkcjonalizmu w ośrodkach zabytkowych
Problemy dokumentacji konserwatorskiej na potrzeby ochrony i adaptacji miejskich zespołów zabytkowych
Problemy rozwoju miast a ochrona ich wartości kulturowych
Rewaloryzacja zespołów staromiejskich
Zagadnienia ochrony i właściwego wykorzystania wartości ^kulturowychw planowaniu wielkoprzestrzennym
Gdańsk (Lech Krzyżanowski)
Grudziądz (Teresa Zarębska)
Jarosław {Andrzej Piątek)
Kalisz (Teresa Zarębska)
Kazimierz Dolny (Jerzy Żurawski)
Kraków (Jerzy Kossowski)
Lanckorona (Marian Kornecki)
Lublin Jadwiga Jamiołkowska, Mieczysław Kurzątkowski)
Łódź (Henryk Jaworowski)
Malbork (Lech Krzyżanowski)
Oleśnica (Mirosław Przyłęcki)
Poznań (Henryk Kondzieła)
Przemyśl (Janusz Mach, Andrzej Piątek)
Radom (Wojciech Kalinowski)
Sandomierz (Wojciech Kalinowski)
Szczecin (Stanisław Łatour, Halina Orłińska)
Szydłów (Tadeusz Borsa)
Tarnów (Andrzej B. Krupiński)
Toruń (Bohdan Rymaszewski)
Tykocin (Janusz Kubiak)
Warszawa (Piotr Biegański, Wojciech Kalinowski)
Wrocław (Edmund Małachowicz)
Zamość (Andrzej Piątek)
Indeks miejscowości
Indeks autorów fotografii i źródeł ilustracji