NARÓD - PAŃSTWO W POLSKIEJ MYŚLI HISTORYCZNEJ DWUDZIESTOLECIA MIĘDZYWOJENNEGO ANDRZEJ WIERZBICKI
Cena: 15,00 zł
Ossolineum 1978, str. 174 stan db+ (podniszczona okładka)
ISBN
SPIS TREŚCI
WSTĘP
ROZDZIAŁ I. „OPTYMIZM HISTORYCZNY" LAT PIERWSZEJ WOJNY ŚWIATOWEJ
„Optymizm" i „pesymizm" w polskiej myśli historycznej na przełomie XIX i XX w. (s. 12). Aktualizacja dążeń niepodległościowych a potrzeba reinterpretacji spojrzenia na dzieje ojczyste (s. 15). Apologia przeszłości narodowej (s. 15) — Historycy wobec tendencji apologetycznych (s. 22). „Optymizm" jako element polskiej ideologii państwowej (s. 30). „Optymistyczne" determinanty kształtowania polskiej świadomości narodowej (s. 33).
ROZDZIAŁ II. POLITYCZNE PRZESŁANKI KONTROWERSJI HISTORYCZNYCH
Refleksja nad narodem a ideologia głównych stronnictw politycznych (s. 35). Państwo czy naród? Spór o hierarchizację interesów (s. 35). W kierunku ideologii państwowej. Kryzys doktryny Narodowej Demokracji (s. 41). Olgierd Górka: próba stworzenia teoretycznych podstaw ideologii państwowej (s. 42). OZN, czyli próba syntezy (s. 45). Argument z historii w sporach ideologicznych (s. 46). KPP wobec problematyki narodowej: dwa modele rozwiązań (s. 48). PPS i koncepcja stopniowego nakładania się interesów klasy robotniczej i narodu (s. 53). Demokratyczna krytyka „ideologii państwowej" (s. 54).
ROZDZIAŁ III. NARÓD, ŚWIADOMOŚĆ NARODOWA. PRÓBA ANALIZY POJĘĆ
Historycy wobec problemu subiektywizacji refleksji nad narodem (s. 57). Typologia definicji narodu (s. 58). Świadomość narodowa jako przedmiot refleksji historycznej (s. 62). Typy i fazy świadomości narodowej (s. 66). Podstawowe modele ujęć (s. 70)
ROZDZIAŁ IV. KONCEPCJE GENEZY POLSKIEJ ŚWIADOMOŚCI NARODOWEJ
Miejsce problemu w polskiej myśli historycznej XIX i początków XX w. (s. 73). Główne trendy interpretacyjne: a) państwo piastowskie jako czynnik genezy, b) naro-dotwórcza funkcja antagonizmu polsko-niemieckiego (s. 75). Aspekty chronologiczne a czynniki narodotwórcze (s. 86. Spory o zasługi państwołwórcze a interpretacje genezy polskiej świadomości narodowej (s. 91). Świadomość narodowa a odbudowa państwa (s. 94). Argument z przeszłości (czasy Władysława Łokietka) (s. 94).
ROZDZIAŁ V. ROZTERKI CHARAKTEROLOGII NARODOWEJ
Charakter narodowy jako przedmiot badania naukowego (s. 97). Znaczenie badań charakterologicznych na gruncie historii Polski (s. 98). Miejsce i funkcje charakterologii w życiu politycznym, społecznym i naukowym (s. 100). Metodologiczne podstawy badań charakterologicznych: definicje i uwarunkowania (s. 104). Historycy a polski charakter narodowy (s. 112). Subiektywizacja sądów charakterologicznych (s. 126). Charakterologia jako wiedza stosowana (s. 132)
ROZDZIAŁ VI. NARÓD JAKO KATEGORIA HISTORYCZNA
Próby uzasadnienia obecności pojęcia narodu w badaniach dziejów starożytnych (s. 133). Główne koncepcje średniowiecznej genezy narodu (s. 138). Naród nowoczesny jako forma „dojrzała" (s. 143). Główne modele procesów narodotwórczych (s. 147). Ideologia i prognozy rozwoju życia narodowego (s. 152)
ZAKOŃCZENIE RZUT OKA NA ROZWÓJ REFLEKSJI NAD NARODEM W POLSCE LUDOWEJ INDEKS PROBLEMOWY I NA/WISK
ISBN
SPIS TREŚCI
WSTĘP
ROZDZIAŁ I. „OPTYMIZM HISTORYCZNY" LAT PIERWSZEJ WOJNY ŚWIATOWEJ
„Optymizm" i „pesymizm" w polskiej myśli historycznej na przełomie XIX i XX w. (s. 12). Aktualizacja dążeń niepodległościowych a potrzeba reinterpretacji spojrzenia na dzieje ojczyste (s. 15). Apologia przeszłości narodowej (s. 15) — Historycy wobec tendencji apologetycznych (s. 22). „Optymizm" jako element polskiej ideologii państwowej (s. 30). „Optymistyczne" determinanty kształtowania polskiej świadomości narodowej (s. 33).
ROZDZIAŁ II. POLITYCZNE PRZESŁANKI KONTROWERSJI HISTORYCZNYCH
Refleksja nad narodem a ideologia głównych stronnictw politycznych (s. 35). Państwo czy naród? Spór o hierarchizację interesów (s. 35). W kierunku ideologii państwowej. Kryzys doktryny Narodowej Demokracji (s. 41). Olgierd Górka: próba stworzenia teoretycznych podstaw ideologii państwowej (s. 42). OZN, czyli próba syntezy (s. 45). Argument z historii w sporach ideologicznych (s. 46). KPP wobec problematyki narodowej: dwa modele rozwiązań (s. 48). PPS i koncepcja stopniowego nakładania się interesów klasy robotniczej i narodu (s. 53). Demokratyczna krytyka „ideologii państwowej" (s. 54).
ROZDZIAŁ III. NARÓD, ŚWIADOMOŚĆ NARODOWA. PRÓBA ANALIZY POJĘĆ
Historycy wobec problemu subiektywizacji refleksji nad narodem (s. 57). Typologia definicji narodu (s. 58). Świadomość narodowa jako przedmiot refleksji historycznej (s. 62). Typy i fazy świadomości narodowej (s. 66). Podstawowe modele ujęć (s. 70)
ROZDZIAŁ IV. KONCEPCJE GENEZY POLSKIEJ ŚWIADOMOŚCI NARODOWEJ
Miejsce problemu w polskiej myśli historycznej XIX i początków XX w. (s. 73). Główne trendy interpretacyjne: a) państwo piastowskie jako czynnik genezy, b) naro-dotwórcza funkcja antagonizmu polsko-niemieckiego (s. 75). Aspekty chronologiczne a czynniki narodotwórcze (s. 86. Spory o zasługi państwołwórcze a interpretacje genezy polskiej świadomości narodowej (s. 91). Świadomość narodowa a odbudowa państwa (s. 94). Argument z przeszłości (czasy Władysława Łokietka) (s. 94).
ROZDZIAŁ V. ROZTERKI CHARAKTEROLOGII NARODOWEJ
Charakter narodowy jako przedmiot badania naukowego (s. 97). Znaczenie badań charakterologicznych na gruncie historii Polski (s. 98). Miejsce i funkcje charakterologii w życiu politycznym, społecznym i naukowym (s. 100). Metodologiczne podstawy badań charakterologicznych: definicje i uwarunkowania (s. 104). Historycy a polski charakter narodowy (s. 112). Subiektywizacja sądów charakterologicznych (s. 126). Charakterologia jako wiedza stosowana (s. 132)
ROZDZIAŁ VI. NARÓD JAKO KATEGORIA HISTORYCZNA
Próby uzasadnienia obecności pojęcia narodu w badaniach dziejów starożytnych (s. 133). Główne koncepcje średniowiecznej genezy narodu (s. 138). Naród nowoczesny jako forma „dojrzała" (s. 143). Główne modele procesów narodotwórczych (s. 147). Ideologia i prognozy rozwoju życia narodowego (s. 152)
ZAKOŃCZENIE RZUT OKA NA ROZWÓJ REFLEKSJI NAD NARODEM W POLSCE LUDOWEJ INDEKS PROBLEMOWY I NA/WISK