GŁÓWNE ZAGADNIENIA I KIERUNKI FILOZOFII Zdzisław Cackowski
Producent: (24)
Cena: 12,00 zł
KIW 1977, str. 500, stan db (przykurzona, podniszczona lekko okładka).
ISBN- 83-209-0559-1
SPIS RZECZY
Od autora
ZAGADNIENIA WSTĘPNE I. CO TO JEST FILOZOFIA?......
Dwie funkcje wszelkiej nauki * Eaznawcza funkcja filozofii * Praktyczne funkcje filozofii * .Podwójne uwarunkowanie rozwoju filozofii * Filozofia i specjalizacja
II. PROBLEMY I KIERUNKI FILOZOFII .
Rola problemów w myśleniu i w budowie nauki # Główne etapy rozwoju problematyki filozoficznej * Kierunki filozofii * Kryteria wyboru kierunku studiów
III. STRUKTURA FILOZOFII
Ontologia # Teoria poznania * Filozofia człowieka i rozwoju społecznego # Struktura filozofii marksistowskiej
IV. POWSTANIE I EWOLUCJA TREŚCI FILOZOFII
Przedfilozoficzna struktura kultury ludzkiej * Narodziny filozofii * Etymologiczne i realne znaczenie słowa „filozofia" # Rozwój realnej treści słowa „filozofia"
ONTOLOGIA
I. KIERUNKI FILOZOFII (ONTOLOGII)
Pluralizm i dualizm * Monizm # Idealizm obiektywny # Idealizm subiektywny * Materializm
II. POJĘCIE MATERII
Geneza i interpretacja problemu * Różne pojmowanie materii * Rozwój atrybutywistycznej koncepcji materii * Marksistowskie pojęcie materii * Jedność materialna świata
III. PRZESTRZENNO-CZASOWE ISTNIENIE MATERII
Ogólne pojęcie przestrzeni i czasu * Czas i przestrzeń jako przedmiot różnych dyscyplin naukowych * Główne koncepcje czasu i przestrzeni * Nauka współczesna podtrzymuje teorię atrybutywistyczno-relatywistyczną
IV. RUCH — ATRYBUT MATERII .
Treść pojęcia „ruch" # Źródło zmienności rzeczy * Spór o zmienności rzeczy
V. ZAGADNIENIE POCZĄTKU WSZECHŚWIATA
VI. ZAGADNIENIA ROZWOJU
Pojęcie rozwoju * Antyewolucjonizm przed dziewiętnastowiecznej myśli % Narodziny ewolucjonizmu w naukach przyrodniczych ^ Filozofia rozwoju * Prawa rozwoju (prawa dialektyki)
VII. POJĘCIE ZWIĄZKU PRZYCZYNOWEGO .
Zasada przyczynowości i wszechzwiązek zjawisk * Zależność funkcyjna * Pojęcie związku przyczynowego * Jednoznaczne i wieloznaczne zależności przyczynowe * Przypadek i konieczność
VIII. DETERMINIZM A INDETERMINIZM
Determinizm mitologiczno-religijny * Determinlzm naukowy
IX. DETERMINIZM A ZAGADNIENIE WOLNOŚCI
Wolność woli * Wolność działania * Wolność a determinizm
X. KAUZALIZM I FINALIZM
Znaczenie terminów „kauzalizm" i „finalizm" * Celowy charakter działalności ludzkiej # Antropomorfizm — przy-
czyną błędnego stawiania pytań * Antropomorfizm i te-leologizm filozofii Arystotelesa * Darwinizm — klasyczny przykład skuteczności kauzalizmu * Granice poprawności pytań celowościowych -jj Krytyka teleologii
XI. MATERIA A PSYCHIKA
Naukowe i pozanaukowe ujmowanie psychiki * Zjawiska psychiczne * Problem psychofizyczny * Dwa przeciwstawne kierunki rozstrzygania problemu psychofizycznego * Materializm dialektyczny wobec problemu psychofizycznego % Psychika ludzka a psychika zwierzęca # Społeczne uwarunkowanie psychiki ludzkiej
GNOZEOLOGIA I. POJĘCIE ZACHOWANIA SIĘ
Zachowanie się w szerokim sensie * Regulacyjne zachowanie się * Homeostatyczne lub pseudocelowe zachowanie się * Prospektywne zachowanie się * Różne stopnie prospekcji * Warunki swoiście ludzkiego zachowania się
II. CAŁOŚCIOWY CHARAKTER LUDZKIEGO ZACHOWANIA SIĘ
Fizyczne, materialne współdziałanie człowieka z przyrodą * Myśl jako czynnik regulujący współdziałanie materialne człowieka z przyrodą * Społeczny charakter ludzkiego zachowania się * Społeczny charakter procesu poznawczego * Całościowy charakter ludzkiego zachowania się
III. OBIEKTYWNE REZULTATY LUDZKIEJ AKTYWNOŚCI
Technika * Nauka * Typy rozumowania
IV. CZŁOWIEK — PODMIOT POZNAWANIA I TWÓRCA NAUKI
Od czynu do myśli * Władze poznawcze człowieka * Struktura i funkcjonowanie zmysłów * Treści przeżyć psychicznych * Całościowe funkcjonowanie psychiki
V. POZNAWCZE TREŚCI PRZEŻYĆ PSYCHICZNYCH, CZYLI ZAGADNIENIE PRZEDMIOTU LUDZKIEJ WIEDZY
Treść poznawcza przeżyć zmysłowych, przedmiot przeżyć zmysłowych $ Przedmiot wiedzy ogólnej
VI. SPÓR O ŹRÓDŁA WIEDZY
Zagadnienie genezy treści poznawczych * Zagadnienie źródeł wiedzy naukowej
VII. OBSERWACJA I OPIS
Postrzeganie a obserwacja * Powtarzalność wyników obserwacji * Jakościowe i ilościowe rezultaty obserwacji * Technika obserwacji * Technika obserwacji zmienia charakter obserwacji
VIII. USTALANIE ZALEŻNOŚCI MIĘDZY FAKTAMI
Zadania metody * Ogólna charakterystyka metody * Kanony Milla
IX. STRUKTURA I FUNKCJA TEORII NAUKOWEJ Wstępne określenie pojęcia „teoria" * Przykłady teorii # Ogólne określenia abstrakcyjne * Budowa systemu teoretycznego
X. SPRAWDZANIE TEORII — HIPOTEZ
Sprawdzanie teoretyczne * Sprawdzanie empiryczne (eksperyment)
XI. TEORIA PRAWDY
Poszukiwanie wiedzy absolutnej * Dogmatyzm i sceptycyzm * Wartość wiedzy cząstkowej * Prawda' względna i absolutna * Prawda obiektywna * Nieklasyczne definicje prawdy * Istota prawdy i kryterium prawdy
XII. PERSPEKTYWY ROZWOJU NAUKI
„Ignorabimus" Du Bois-Reymonda :;« Przesłanki współczesnych rozważań o granicach rozwoju nauki # Krytyczna analiza pesymistycznych teorii
Indeks nazwisk
ISBN- 83-209-0559-1
SPIS RZECZY
Od autora
ZAGADNIENIA WSTĘPNE I. CO TO JEST FILOZOFIA?......
Dwie funkcje wszelkiej nauki * Eaznawcza funkcja filozofii * Praktyczne funkcje filozofii * .Podwójne uwarunkowanie rozwoju filozofii * Filozofia i specjalizacja
II. PROBLEMY I KIERUNKI FILOZOFII .
Rola problemów w myśleniu i w budowie nauki # Główne etapy rozwoju problematyki filozoficznej * Kierunki filozofii * Kryteria wyboru kierunku studiów
III. STRUKTURA FILOZOFII
Ontologia # Teoria poznania * Filozofia człowieka i rozwoju społecznego # Struktura filozofii marksistowskiej
IV. POWSTANIE I EWOLUCJA TREŚCI FILOZOFII
Przedfilozoficzna struktura kultury ludzkiej * Narodziny filozofii * Etymologiczne i realne znaczenie słowa „filozofia" # Rozwój realnej treści słowa „filozofia"
ONTOLOGIA
I. KIERUNKI FILOZOFII (ONTOLOGII)
Pluralizm i dualizm * Monizm # Idealizm obiektywny # Idealizm subiektywny * Materializm
II. POJĘCIE MATERII
Geneza i interpretacja problemu * Różne pojmowanie materii * Rozwój atrybutywistycznej koncepcji materii * Marksistowskie pojęcie materii * Jedność materialna świata
III. PRZESTRZENNO-CZASOWE ISTNIENIE MATERII
Ogólne pojęcie przestrzeni i czasu * Czas i przestrzeń jako przedmiot różnych dyscyplin naukowych * Główne koncepcje czasu i przestrzeni * Nauka współczesna podtrzymuje teorię atrybutywistyczno-relatywistyczną
IV. RUCH — ATRYBUT MATERII .
Treść pojęcia „ruch" # Źródło zmienności rzeczy * Spór o zmienności rzeczy
V. ZAGADNIENIE POCZĄTKU WSZECHŚWIATA
VI. ZAGADNIENIA ROZWOJU
Pojęcie rozwoju * Antyewolucjonizm przed dziewiętnastowiecznej myśli % Narodziny ewolucjonizmu w naukach przyrodniczych ^ Filozofia rozwoju * Prawa rozwoju (prawa dialektyki)
VII. POJĘCIE ZWIĄZKU PRZYCZYNOWEGO .
Zasada przyczynowości i wszechzwiązek zjawisk * Zależność funkcyjna * Pojęcie związku przyczynowego * Jednoznaczne i wieloznaczne zależności przyczynowe * Przypadek i konieczność
VIII. DETERMINIZM A INDETERMINIZM
Determinizm mitologiczno-religijny * Determinlzm naukowy
IX. DETERMINIZM A ZAGADNIENIE WOLNOŚCI
Wolność woli * Wolność działania * Wolność a determinizm
X. KAUZALIZM I FINALIZM
Znaczenie terminów „kauzalizm" i „finalizm" * Celowy charakter działalności ludzkiej # Antropomorfizm — przy-
czyną błędnego stawiania pytań * Antropomorfizm i te-leologizm filozofii Arystotelesa * Darwinizm — klasyczny przykład skuteczności kauzalizmu * Granice poprawności pytań celowościowych -jj Krytyka teleologii
XI. MATERIA A PSYCHIKA
Naukowe i pozanaukowe ujmowanie psychiki * Zjawiska psychiczne * Problem psychofizyczny * Dwa przeciwstawne kierunki rozstrzygania problemu psychofizycznego * Materializm dialektyczny wobec problemu psychofizycznego % Psychika ludzka a psychika zwierzęca # Społeczne uwarunkowanie psychiki ludzkiej
GNOZEOLOGIA I. POJĘCIE ZACHOWANIA SIĘ
Zachowanie się w szerokim sensie * Regulacyjne zachowanie się * Homeostatyczne lub pseudocelowe zachowanie się * Prospektywne zachowanie się * Różne stopnie prospekcji * Warunki swoiście ludzkiego zachowania się
II. CAŁOŚCIOWY CHARAKTER LUDZKIEGO ZACHOWANIA SIĘ
Fizyczne, materialne współdziałanie człowieka z przyrodą * Myśl jako czynnik regulujący współdziałanie materialne człowieka z przyrodą * Społeczny charakter ludzkiego zachowania się * Społeczny charakter procesu poznawczego * Całościowy charakter ludzkiego zachowania się
III. OBIEKTYWNE REZULTATY LUDZKIEJ AKTYWNOŚCI
Technika * Nauka * Typy rozumowania
IV. CZŁOWIEK — PODMIOT POZNAWANIA I TWÓRCA NAUKI
Od czynu do myśli * Władze poznawcze człowieka * Struktura i funkcjonowanie zmysłów * Treści przeżyć psychicznych * Całościowe funkcjonowanie psychiki
V. POZNAWCZE TREŚCI PRZEŻYĆ PSYCHICZNYCH, CZYLI ZAGADNIENIE PRZEDMIOTU LUDZKIEJ WIEDZY
Treść poznawcza przeżyć zmysłowych, przedmiot przeżyć zmysłowych $ Przedmiot wiedzy ogólnej
VI. SPÓR O ŹRÓDŁA WIEDZY
Zagadnienie genezy treści poznawczych * Zagadnienie źródeł wiedzy naukowej
VII. OBSERWACJA I OPIS
Postrzeganie a obserwacja * Powtarzalność wyników obserwacji * Jakościowe i ilościowe rezultaty obserwacji * Technika obserwacji * Technika obserwacji zmienia charakter obserwacji
VIII. USTALANIE ZALEŻNOŚCI MIĘDZY FAKTAMI
Zadania metody * Ogólna charakterystyka metody * Kanony Milla
IX. STRUKTURA I FUNKCJA TEORII NAUKOWEJ Wstępne określenie pojęcia „teoria" * Przykłady teorii # Ogólne określenia abstrakcyjne * Budowa systemu teoretycznego
X. SPRAWDZANIE TEORII — HIPOTEZ
Sprawdzanie teoretyczne * Sprawdzanie empiryczne (eksperyment)
XI. TEORIA PRAWDY
Poszukiwanie wiedzy absolutnej * Dogmatyzm i sceptycyzm * Wartość wiedzy cząstkowej * Prawda' względna i absolutna * Prawda obiektywna * Nieklasyczne definicje prawdy * Istota prawdy i kryterium prawdy
XII. PERSPEKTYWY ROZWOJU NAUKI
„Ignorabimus" Du Bois-Reymonda :;« Przesłanki współczesnych rozważań o granicach rozwoju nauki # Krytyczna analiza pesymistycznych teorii
Indeks nazwisk