POLSKA PROZA PSYCHOLOGICZNA (1945-1950) A. Sobolewska

Ossolineum, PAN Inst. Badań Literackich 1979, str. 138, stan db+ (zwykłe ślady używania, ślady zagięcia narożników kart)


ISBN

W tej pracy interesuje mnie struktura, zespół możliwości artystycznych i perypetie poetyki powojennego psychologizmu. W jej obrębie wykrystalizowały się konwencje gatunkowe, które zostaną precyzyjniej określone w toku dalszych rozważań. Prozę psychologiczną lat czterdziestych rozpatruję w relacji do systemów tradycji i kanałów komunikacji literackiej, jak również — zwłaszcza w ostatnim rozdziale — praktyki społecznej tamtych czasów. Wpływ przełomowych wydarzeń historycznych na strukturę wypowiedzi artystycznych i przyspieszoną ewolucję form. literackich był wówczas ogromny. Interesuje mnie moment historycznoliteracki, odciśnięty w wewnętrznej budowie utworów, dotarcie do faktycznej, historycznie określonej sytuacji komunikacyjnej zaszyfrowanej w ich strukturze, a także znamienne dla epoki radykalnych przemian społecznych napięcia poetyki immanentnej i sformułowanej.
Przedmiotem mojej pracy będą podstawowe figury semantyczne tej prozy, jak narracja, czas powieściowy, schematy fabularne. Szczególnej uwagi wymaga plan postaci konstytutywny dla prozy psychologicznej (techniki analizy psychologicznej, problemy konstrukcji postaci, motywacji oraz sieci związków interpersonalnych).

SPIS TREŚCI
Uwagi wstępne
I. Zagadnienia narracji w prozie psychologicznej pierwszych lat powojennych
1. Elementy narracji psychologistycznej
Opowiadanie i de&rypcja jako zapis percepcji
Techniki przytoczeń w mowie pozornie zależnej
Odmiany dialogu
Próby monologu wewnętrznego
2. Elementy narracji auktorialnej
Komentarz retoryczny
Komentarz symboliczny.
II. Struktura czasowa utworu i problematyka czasu
1. Struktura czasowa
2. Technika retrospekcji
3. Semantyka czasu i funkcje czasu psychologicznego
III. Problemy motywacji i analizy psychologicznej
1. Konwencje motywacji
Dawne i nowe reguły gry z czytelnikiem
Funkcje paradoksalnej motywacji
Mapy współczesnych motywów
Osobowość w sieci ról społecznych
Konflikt motywacyjny
2. Techniki analizy psychologicznej
IV. Proza psychologiczna lat czterdziestych wobec historii współczesnej
1. Człowiek i historia
2. Wojna w różnych stylistykach
3. Dramat postaw moralnych
4. Człowiek w stanie dekompozycji
5. Ludzie starego reżimu
6. Zakończenie
Utwory psychologiczne pierwszych lat powojennych (lub z pogranicza prozy psychologicznej)
cytowane i analizowane w książce (Wykaz)
Indeks nazwisk