Kopalnia „Wieczorek 1836 -1985 LESZEK CICHY , BERNARD GAŁUSZKA
IŚ 1985, str 312, liczne zdjęcia , stan db (podniszczona okładka)
ISBN 83-7008-010-3
Słowo wstępne
Monografia Kopalni Węgla Kamiennego „Wieczorek" w Katowicach powstała dla uczczenia jubileuszu jej 160-lecia. Tyle bowiem lat mija od nadania w styczniu 1826 roku pola górniczego i kopalni „Morgenroth", uznawanej za najdawniejszego przodka dzisiejszej kopalni „Wieczorek". Jest to pierwsze tego typu udokumentowane opracowanie genezy i 160-letniego rozwoju kopalni.
Przedstawiony w monografii zarys dziejów kopalni to historia jej powstania, kształtowania się stosunków własnościowych, okres przynależności do obcego kapitału, czasy wojen światowych, kryzysów gospodarczych, walki o wyzwolenie narodowe i społeczne, powstań śląskich, okres międzywojenny i wreszcie czasy najnowsze już w Polsce Ludowej, aż po dzień dzisiejszy. Tworzyły tę historię i współczesność nie tylko praca i związane z nią sprawy produkcyjne i techniczne, lecz również ściśle związane z tą działalnością sprawy socjalno-bytowe, kulturalno-oświatowe, życie organizacji społeczno-politycznych i całych miejscowych społeczności Nikiszowca, Giszowca, Janowa i Szopienic, tak silnie powiązanych z kopalnią. Proces to nader złożony, wielotorowy, najeżony niemałymi trudnościami.
Dzieje kopalni i jej współczesność są przede wszystkim historią olbrzymiego wkładu pracy, wiedzy, hartu i dojrzałości zarówno tych, którzy już odeszli na zasłużony odpoczynek, jak i dzisiejszej załogi kopalni. Braciom górnikom kopalni „Wieczorek" i ich rodzinom tę monografię przede wszystkim dedykujemy.
SŁOWO WSTĘPNE
OD AUTORÓW
I. RODOWÓD DZISIEJSZEJ KOPALNI „WIECZOREK" I JEJ NAJDAWNIEJSZE DZIEJE DO WYBUCHU I WOJNY ŚWIATOWEJ
1. Od kopalni „Morgenroth" do kopalni „Giesche". Stosunki własnościowe i warunki geologiczne
2. Na drodze techniczno-ekonomicznego rozwoju
3. Stosunki społeczne
D. LATA I WOJNY ŚWIATOWEJ I WALKI O POŁĄCZENIE ŚLĄSKA Z MACIERZĄ
1. Wydobycie i działalność inwestycyjna
2. Organizacja pracy i technika produkcji ,
3. Zatrudnienie, wydajność, zarobki, czas pracy, położenie pracowników
4. Walka załogi kopalni o wyzwolenie narodowe i społeczne
OL W ODRODZONEJ POLSCE
1. Powstanie Spółki Akcyjnej „Giesche" w Katowicach. Zmiana stosunków własnościowych
2. Kadra kierownicza i organizacja kopalni „Giesche"
3. Wydobycie, koszty własne i zbyt węgla
4. Zatrudnienie i wydajność pracy, zarobki i normy pracy, bezpieczeństwo pracy
5. Inwestycje i technika produkcji
6. Sytuacja załogi kopalni, działalność rad zakładowych, strajki
7. Organizacje kulturalne, oświatowe i społeczne
IV. LATA n WOJNY ŚWIATOWEJ I HITLEROWSKIEJ OKUPACJI
1. Hitlerowski terror i walka z okupantem
2. Powrót kopalni „Giesche" pod zwierzchnictwo niemieckiego koncernu „Spadkobiercy Gieschego"
3. Wydobycie i technika produkcji
4. Załoga kopalni oraz jej okupacyjny ucisk i wyzysk
V. W POLSCE LUDOWEJ
1. Wyzwolenie, uruchomienie produkcji, przejęcie kopalni na własność państwa, zmiany nazwy kopalni
2. Rozwój wydobycia węgla i kształtujących je czynników
3. Warunki socjalno-bytowe załogi
4. Zycie kulturalno-oświatowe
5. Zycie społeczno-polityczne załogi
6. Bilans minionego czterdziestolecia i przyszłość kopalni
ANEKSY
ŹRÓDŁA I LITERATURA
ISBN 83-7008-010-3
Słowo wstępne
Monografia Kopalni Węgla Kamiennego „Wieczorek" w Katowicach powstała dla uczczenia jubileuszu jej 160-lecia. Tyle bowiem lat mija od nadania w styczniu 1826 roku pola górniczego i kopalni „Morgenroth", uznawanej za najdawniejszego przodka dzisiejszej kopalni „Wieczorek". Jest to pierwsze tego typu udokumentowane opracowanie genezy i 160-letniego rozwoju kopalni.
Przedstawiony w monografii zarys dziejów kopalni to historia jej powstania, kształtowania się stosunków własnościowych, okres przynależności do obcego kapitału, czasy wojen światowych, kryzysów gospodarczych, walki o wyzwolenie narodowe i społeczne, powstań śląskich, okres międzywojenny i wreszcie czasy najnowsze już w Polsce Ludowej, aż po dzień dzisiejszy. Tworzyły tę historię i współczesność nie tylko praca i związane z nią sprawy produkcyjne i techniczne, lecz również ściśle związane z tą działalnością sprawy socjalno-bytowe, kulturalno-oświatowe, życie organizacji społeczno-politycznych i całych miejscowych społeczności Nikiszowca, Giszowca, Janowa i Szopienic, tak silnie powiązanych z kopalnią. Proces to nader złożony, wielotorowy, najeżony niemałymi trudnościami.
Dzieje kopalni i jej współczesność są przede wszystkim historią olbrzymiego wkładu pracy, wiedzy, hartu i dojrzałości zarówno tych, którzy już odeszli na zasłużony odpoczynek, jak i dzisiejszej załogi kopalni. Braciom górnikom kopalni „Wieczorek" i ich rodzinom tę monografię przede wszystkim dedykujemy.
SŁOWO WSTĘPNE
OD AUTORÓW
I. RODOWÓD DZISIEJSZEJ KOPALNI „WIECZOREK" I JEJ NAJDAWNIEJSZE DZIEJE DO WYBUCHU I WOJNY ŚWIATOWEJ
1. Od kopalni „Morgenroth" do kopalni „Giesche". Stosunki własnościowe i warunki geologiczne
2. Na drodze techniczno-ekonomicznego rozwoju
3. Stosunki społeczne
D. LATA I WOJNY ŚWIATOWEJ I WALKI O POŁĄCZENIE ŚLĄSKA Z MACIERZĄ
1. Wydobycie i działalność inwestycyjna
2. Organizacja pracy i technika produkcji ,
3. Zatrudnienie, wydajność, zarobki, czas pracy, położenie pracowników
4. Walka załogi kopalni o wyzwolenie narodowe i społeczne
OL W ODRODZONEJ POLSCE
1. Powstanie Spółki Akcyjnej „Giesche" w Katowicach. Zmiana stosunków własnościowych
2. Kadra kierownicza i organizacja kopalni „Giesche"
3. Wydobycie, koszty własne i zbyt węgla
4. Zatrudnienie i wydajność pracy, zarobki i normy pracy, bezpieczeństwo pracy
5. Inwestycje i technika produkcji
6. Sytuacja załogi kopalni, działalność rad zakładowych, strajki
7. Organizacje kulturalne, oświatowe i społeczne
IV. LATA n WOJNY ŚWIATOWEJ I HITLEROWSKIEJ OKUPACJI
1. Hitlerowski terror i walka z okupantem
2. Powrót kopalni „Giesche" pod zwierzchnictwo niemieckiego koncernu „Spadkobiercy Gieschego"
3. Wydobycie i technika produkcji
4. Załoga kopalni oraz jej okupacyjny ucisk i wyzysk
V. W POLSCE LUDOWEJ
1. Wyzwolenie, uruchomienie produkcji, przejęcie kopalni na własność państwa, zmiany nazwy kopalni
2. Rozwój wydobycia węgla i kształtujących je czynników
3. Warunki socjalno-bytowe załogi
4. Zycie kulturalno-oświatowe
5. Zycie społeczno-polityczne załogi
6. Bilans minionego czterdziestolecia i przyszłość kopalni
ANEKSY
ŹRÓDŁA I LITERATURA