VADEMECUM TEATROMANA TADEUSZ KUDLIŃSKI
Producent: [74]
Cena: 18,00 zł
LSW, 1976, str . 374+ ilustracje, stan db+/bdb- (przykurzona obwoluta)
Vademecum teatromana Tadeusza Kudlińskiego, znanego i cenionego krakowskiego krytyka teatralnego, nadaje się — jak stwierdza autor — zarówno do przestudiowania, jak i do pełnienia funkcji podręcznego informatora, do którego sięga się w poszukiwaniu doraźnych wiadomości w konkretnej sprawie. Obecnie oddajemy do rąk Czytelników II wydanie tej poszukiwanej książki, przejrzane i uzupełnione. Przekład Vademecum ukaże się niebawem w Czechosłowacji.
„[...) Pisząc Vademecum miałem na uwadze najszerszą rzeszę widzów teatralnych, nie schodząc jednak do poziomu szkółki i abecadła. Oczekuję też od Czytelnika wysiłku myśli i wyobraźni, bo zamierzeniem moim jest dążenie do wykształcenia i wychowania widza światłego i wrażliwego, a tym samym — uprawnionego do wyrażania opinii i postulatów w sprawach naszego teatru."
SPIS TREŚCI
Od autora
CZĘSC PIERWSZA
POCZĄTKI I ROZWÓJ DRAMATU
Rozdział I. RODOWÓD ANTYCZNY
A. Dramat starogrecki
1. Tło historyczno-obyczajowe. Obrzęd i mit. Tragedia i komedia
2. Dytyramb, chór i aktorzy. Autorzy
3. Układ i forma dramatu
4. Zasady Arystotelesa
B. Dramat rzymski
5. Recepcja grecka. Autorzy. Fabuła atella
C. Teatry Wschodu
Rozdział II. RODOWÓD ŚREDNIOWIECZNY
A. Dramat religijny
1. Misteria
2. Mirakle
B. Dramat świecki
3. Moralitet
4. Sottie, farsa
5. Rewia, sielanka, bajka
Rozdział III. RENESANS — DRUGA RECEPCJA ANTYKU
1. Dramat humanistyczny
2. Dramat elżbietański
3. Szekspir
4. Zaczątki złotego okresu hiszpańskiego
5. Zarodki dramatu w Polsce
6. Włoska commedia dell'arte
Rozdział IV. WIEK XVII — BAKOKU I KLASYCYZMU
1. Barokowy teatr hiszpański
2. Tragedia francuska
3. Komedia Moliera
4. Zanik teatru polskiego
Rozdział V. WIEK XVIII — OŚWIECENIA I REWOLUCJI
1. Komedia rokokowa
2. Schyłek tragedii klasycznej. Dramat mieszczański
3. Reformy Wielkiej Rewolucji Francuskiej
4. Niemiecki Sturm und Drang
5. Walka o włoską commedię dell'arte
6. Cudzoziemszczyzna w Polsce. Komedia stanisławowska. Bogusławski
Rozdział VI. ROMANTYZM
1. Anglia
2. Francja i Hiszpania
3. Niemcy
4. Rosja
5. Polska
Rozdział VII. REALIZM I NATURALIZM
1. Skandynawia
2. Anglia, Stany Zjednoczone Ameryki Północnej
3. Francja i Belgia
4. Rosja
5. Polska
6. Italia i Hiszpania
7. Niemcy
Rozdział VIII. DRAMATURGIA NASZEGO WIEKU .
1. Francja
2. Anglia
3. Stany Zjednoczone Ameryki Północnej
4. Rosja
5. Niemcy, Szwajcaria
6. Italia, Hiszpania, Ameryka Łacińska
7. Polska
CZĘŚĆ DRUGA
POCZĄTEK I ROZWÓJ SCENY
Rozdział I. SCENA ANTYCZNA (starogrecka)
1. Konkurs autorów
2. Powstanie i ukształtowanie się sceny
3. Sposób wygłaszania tekstu
4. Wygląd aktora
5. Scena rzymska
Rozdział II. SCENA ŚREDNIOWIECZNA
1. Scena misteryjna. Początki w kościele
2. System manzjonów. Angielskie pageants. Scena terencjańaka
3. Scenografia i gra
4. Aktorzy
Rozdział III. SCENA RENESANSOWA
1. Scena pałacowa, malarska. Teatro Olimpico
2. Scena elżbietańska (szekspirowska), „podwórzowa"
Rozdział IV. SCENA W WIEKU XVII I XVIII
1. Teatr dworska i demokratyczny. Scena a l'italienne
2. Strój sceniczny. Reforma Talmy
3. Święta ludowe Davida
4. Początki teatru w Polsce
5. Scena romantyczna
KONTYNUACJE
CZĘŚĆ TRZECIA
WIELKA REFORMA czyli METRYKA TEATRU WSPÓŁCZESNEGO
TEATR REALISTYCZNY I NATURALISTYCZNY
1. Teatr meiningeński
2. Theatre Librę .
WIELKA REFORMA......
3. Theatre d'Art i Theatre de l'Oeuvre
4. Edward Craig. Adolf Appia . Reformatorzy rosyjscy .
5. Konstanty Stanisławski i Moskiewski Teatr Artystyczny
6. Mikołaj Jewreinow
7. Aleksander Tairow i Teatr Kameralny
8. Wsiewołod Meyerhold — „Październik teatralny"
9. Eugeniusz Wachtangow
Reformatorzy niemieccy
10. Max Reinhardt
11. Erwin Piscator
12. Bertold Brecht i Berliner Ensemble Reformatorzy francuscy
13. Jacąues Copeau i teatr „Vieux Colombier"
14. Antonina Artauda „teatr okrucieństwa"
15. „Kartel" międzywojenny
Charles Dullin
Louis Jouvet
Gaston Baty
Georges Pitojew
16. Romaina Rollanda teatr ludowy
17. Jean Vilar, Festiwal awinioński i Theatre
National Populaire
18. Jean L. Barrault i „teatr na wygnaniu"
19. Pokolenie współczesne. Nowa fala awangardy
20. Happening
21. Konkluzje
Wieża Babel
Prawo struktury
Autonomia dramaturgii
Reakcja publiczności i głosy klerków .
Reformatorzy polscy
22. Pod zaborami: Warszawa, Kraków (S. Koźmian, T. Pawlikowski, J. Kotarbiński). Dramat młodopolski
23. Okres międzywojenny: „Reduta" J. Osterwy,
L. Schiller, S. Jaracz. Teatry prywatne. Teatr w Krakowie (T. Trzciński, J. Osterwa). Witkacy i awangarda. M. Pawlikowska, A. Cwojdziński, „Cricot"
24. Dwudziestopięciolecie PRL
Teatr Rapsodyczny
Dramaturgia
Teatry studenckie
Wpływ scenografii i pantomimy
Reżyserzy autonomiści i inni .
Sceny awangardowe: J. Grotowskiego, J. Dormana („homo ludens"), T. Kantora („Cricot II") .
CZĘSC czwarta
AKTOR
1. Aktor starogrecki — hieratyczny i chórzysta. Parodia mimów
2. Aktor średniowieczny — ekspresja gry
3. Aktor odrodzenia — elżbietański. Przesada w gwałtowności i próby miarkowania. Improwizowanie tekstu, commedia dell'arte
4. Aktor klasyczny — deklamacja statyczna. Molier — uczeń Włochów. Aktorzy jarmarczni. Komedia Francuska
5. Aktor wieku oświecenia. Paradoks Diderota. Talma. Renesans Szekspira. Kean. Społeczne poniżenie aktora
6. Aktor romantyczny. Mounet-Sully. Coquelin. Udanie i prawda
7. Aktor naturalistyczny. Antoine. Stanisławski
8. Aktor antynaturalistyczny. Nadmarioneta Craiga. Pośredniość aktorstwa
9. Aktor Meyerhołda i Tairowa. Nieważność tekstu. Improwizacja. Kaskaderzy
10. Aktor międzywojennego Paryża. Klasycyzujący Jouvet, Vilar. Ekspresyjny Pitojew, Barrault Komedia Francuska. Understatement i superstatement. Wpływ scenografii
11. Aktor Brechta. Aktorstwo zracjonalizowane. Nacisk podświadomości. Fersen. Strukturalne podejście
12. Szkoła krakowska
13. Teatr jednego aktora
Refleksje końcowe
WYKAZ WAŻNIEJSZYCH TERMINÓW I POJĘĆ TEATRALNYCH INDEKS NAZWISK INDEKS SZTUK
ILUSTRACJE
Vademecum teatromana Tadeusza Kudlińskiego, znanego i cenionego krakowskiego krytyka teatralnego, nadaje się — jak stwierdza autor — zarówno do przestudiowania, jak i do pełnienia funkcji podręcznego informatora, do którego sięga się w poszukiwaniu doraźnych wiadomości w konkretnej sprawie. Obecnie oddajemy do rąk Czytelników II wydanie tej poszukiwanej książki, przejrzane i uzupełnione. Przekład Vademecum ukaże się niebawem w Czechosłowacji.
„[...) Pisząc Vademecum miałem na uwadze najszerszą rzeszę widzów teatralnych, nie schodząc jednak do poziomu szkółki i abecadła. Oczekuję też od Czytelnika wysiłku myśli i wyobraźni, bo zamierzeniem moim jest dążenie do wykształcenia i wychowania widza światłego i wrażliwego, a tym samym — uprawnionego do wyrażania opinii i postulatów w sprawach naszego teatru."
SPIS TREŚCI
Od autora
CZĘSC PIERWSZA
POCZĄTKI I ROZWÓJ DRAMATU
Rozdział I. RODOWÓD ANTYCZNY
A. Dramat starogrecki
1. Tło historyczno-obyczajowe. Obrzęd i mit. Tragedia i komedia
2. Dytyramb, chór i aktorzy. Autorzy
3. Układ i forma dramatu
4. Zasady Arystotelesa
B. Dramat rzymski
5. Recepcja grecka. Autorzy. Fabuła atella
C. Teatry Wschodu
Rozdział II. RODOWÓD ŚREDNIOWIECZNY
A. Dramat religijny
1. Misteria
2. Mirakle
B. Dramat świecki
3. Moralitet
4. Sottie, farsa
5. Rewia, sielanka, bajka
Rozdział III. RENESANS — DRUGA RECEPCJA ANTYKU
1. Dramat humanistyczny
2. Dramat elżbietański
3. Szekspir
4. Zaczątki złotego okresu hiszpańskiego
5. Zarodki dramatu w Polsce
6. Włoska commedia dell'arte
Rozdział IV. WIEK XVII — BAKOKU I KLASYCYZMU
1. Barokowy teatr hiszpański
2. Tragedia francuska
3. Komedia Moliera
4. Zanik teatru polskiego
Rozdział V. WIEK XVIII — OŚWIECENIA I REWOLUCJI
1. Komedia rokokowa
2. Schyłek tragedii klasycznej. Dramat mieszczański
3. Reformy Wielkiej Rewolucji Francuskiej
4. Niemiecki Sturm und Drang
5. Walka o włoską commedię dell'arte
6. Cudzoziemszczyzna w Polsce. Komedia stanisławowska. Bogusławski
Rozdział VI. ROMANTYZM
1. Anglia
2. Francja i Hiszpania
3. Niemcy
4. Rosja
5. Polska
Rozdział VII. REALIZM I NATURALIZM
1. Skandynawia
2. Anglia, Stany Zjednoczone Ameryki Północnej
3. Francja i Belgia
4. Rosja
5. Polska
6. Italia i Hiszpania
7. Niemcy
Rozdział VIII. DRAMATURGIA NASZEGO WIEKU .
1. Francja
2. Anglia
3. Stany Zjednoczone Ameryki Północnej
4. Rosja
5. Niemcy, Szwajcaria
6. Italia, Hiszpania, Ameryka Łacińska
7. Polska
CZĘŚĆ DRUGA
POCZĄTEK I ROZWÓJ SCENY
Rozdział I. SCENA ANTYCZNA (starogrecka)
1. Konkurs autorów
2. Powstanie i ukształtowanie się sceny
3. Sposób wygłaszania tekstu
4. Wygląd aktora
5. Scena rzymska
Rozdział II. SCENA ŚREDNIOWIECZNA
1. Scena misteryjna. Początki w kościele
2. System manzjonów. Angielskie pageants. Scena terencjańaka
3. Scenografia i gra
4. Aktorzy
Rozdział III. SCENA RENESANSOWA
1. Scena pałacowa, malarska. Teatro Olimpico
2. Scena elżbietańska (szekspirowska), „podwórzowa"
Rozdział IV. SCENA W WIEKU XVII I XVIII
1. Teatr dworska i demokratyczny. Scena a l'italienne
2. Strój sceniczny. Reforma Talmy
3. Święta ludowe Davida
4. Początki teatru w Polsce
5. Scena romantyczna
KONTYNUACJE
CZĘŚĆ TRZECIA
WIELKA REFORMA czyli METRYKA TEATRU WSPÓŁCZESNEGO
TEATR REALISTYCZNY I NATURALISTYCZNY
1. Teatr meiningeński
2. Theatre Librę .
WIELKA REFORMA......
3. Theatre d'Art i Theatre de l'Oeuvre
4. Edward Craig. Adolf Appia . Reformatorzy rosyjscy .
5. Konstanty Stanisławski i Moskiewski Teatr Artystyczny
6. Mikołaj Jewreinow
7. Aleksander Tairow i Teatr Kameralny
8. Wsiewołod Meyerhold — „Październik teatralny"
9. Eugeniusz Wachtangow
Reformatorzy niemieccy
10. Max Reinhardt
11. Erwin Piscator
12. Bertold Brecht i Berliner Ensemble Reformatorzy francuscy
13. Jacąues Copeau i teatr „Vieux Colombier"
14. Antonina Artauda „teatr okrucieństwa"
15. „Kartel" międzywojenny
Charles Dullin
Louis Jouvet
Gaston Baty
Georges Pitojew
16. Romaina Rollanda teatr ludowy
17. Jean Vilar, Festiwal awinioński i Theatre
National Populaire
18. Jean L. Barrault i „teatr na wygnaniu"
19. Pokolenie współczesne. Nowa fala awangardy
20. Happening
21. Konkluzje
Wieża Babel
Prawo struktury
Autonomia dramaturgii
Reakcja publiczności i głosy klerków .
Reformatorzy polscy
22. Pod zaborami: Warszawa, Kraków (S. Koźmian, T. Pawlikowski, J. Kotarbiński). Dramat młodopolski
23. Okres międzywojenny: „Reduta" J. Osterwy,
L. Schiller, S. Jaracz. Teatry prywatne. Teatr w Krakowie (T. Trzciński, J. Osterwa). Witkacy i awangarda. M. Pawlikowska, A. Cwojdziński, „Cricot"
24. Dwudziestopięciolecie PRL
Teatr Rapsodyczny
Dramaturgia
Teatry studenckie
Wpływ scenografii i pantomimy
Reżyserzy autonomiści i inni .
Sceny awangardowe: J. Grotowskiego, J. Dormana („homo ludens"), T. Kantora („Cricot II") .
CZĘSC czwarta
AKTOR
1. Aktor starogrecki — hieratyczny i chórzysta. Parodia mimów
2. Aktor średniowieczny — ekspresja gry
3. Aktor odrodzenia — elżbietański. Przesada w gwałtowności i próby miarkowania. Improwizowanie tekstu, commedia dell'arte
4. Aktor klasyczny — deklamacja statyczna. Molier — uczeń Włochów. Aktorzy jarmarczni. Komedia Francuska
5. Aktor wieku oświecenia. Paradoks Diderota. Talma. Renesans Szekspira. Kean. Społeczne poniżenie aktora
6. Aktor romantyczny. Mounet-Sully. Coquelin. Udanie i prawda
7. Aktor naturalistyczny. Antoine. Stanisławski
8. Aktor antynaturalistyczny. Nadmarioneta Craiga. Pośredniość aktorstwa
9. Aktor Meyerhołda i Tairowa. Nieważność tekstu. Improwizacja. Kaskaderzy
10. Aktor międzywojennego Paryża. Klasycyzujący Jouvet, Vilar. Ekspresyjny Pitojew, Barrault Komedia Francuska. Understatement i superstatement. Wpływ scenografii
11. Aktor Brechta. Aktorstwo zracjonalizowane. Nacisk podświadomości. Fersen. Strukturalne podejście
12. Szkoła krakowska
13. Teatr jednego aktora
Refleksje końcowe
WYKAZ WAŻNIEJSZYCH TERMINÓW I POJĘĆ TEATRALNYCH INDEKS NAZWISK INDEKS SZTUK
ILUSTRACJE