DZIEJE I KULTURA LUDÓW AZJI CENTRALNEJ Prehistoria Starożytność Średniowiecze B. GAFUROW
Producent: PIW
ISBN
SPIS RZECZY
Spis ilustracji
CZĘŚĆ I ROZDZIAŁ PIERWSZY
Społeczeństwo pierwotne w Azji Środkowej
1. Paleolit. Powstanie wspólnoty rodowej Zabytki wczesnego paleolitu. Zabytki środkowego paleolitu. Zabytki górnego paleolitu. Społeczeństwo paleolityczne.
2. Mezolit i neolit
Mezolityczne zabytki. Zabytki kultury materialnej neolitu. Najstarsze rysunki naskalne.
3. Epoka brązu
Przejście do patriarchatu. Siły wytwórcze. Obszary historyczne i kulturowe Azji Środkowej. Ustrój społeczny.
4. Skład etniczny ludności Azji Środkowej w epoce brązu. Problem Ariów Społeczność indoirańska. Ariowie. Migracja plemion indo-aryjskich. Archeologiczne stanowiska Azji Środkowej
Przypisy
ROZDZIAŁ DRUGI
Wschodnioirańskie plemiona Azji Środkowej w zaraniu społeczeństwa wczesnoklasowe-go (od IX do połowy VI w. p.n.e.)
1. Archeologia wczesnej epoki żelaza Metalurgia żelaza. Osadnictwo.
2. Społeczeństwo Azj i Środkowej we wczesnym okresie epoki żelaza Awesta jako źródło historyczne. Społeczeństwo środkowoazjatyckie w świetle Awesty.
Zagadnienie najstarszych organizmów państwowych. Zaratuśtranizm. Przypisy
CZĘŚĆ II
ROZDZIAŁ PIERWSZY
Azja Środkowa częścią składową państwa Achemenidów
1. Historia polityczna Azji Środkowej. Wiek VI i początek V p.n.e..
Powstanie państwa Achemenidów. Podboje Cyrusa II w Azji Środkowej. Cyrus i Tomy-ris. Klęska wojsk achemenidzkich. Antyachemenidzkie powstanie za panowania Dariusza I.
2. Społeczeństwo środkowoazjatyckie w V-IV w. p.n.e.. Azja Środkowa pod panowaniem Achemenidów. Ustrój społeczno-ekonomiczny, kultura i religia w Sogdianie, Chorezmie i Baktrii w VI-IV w. p.n.e.
3. Azja Środkowa i Iran w okresie achemenidzkim Przypisy
ROZDZIAŁ DRUGI
Narody Azji Środkowej w walce z najazdem grecko-macedońskim
1. Wyprawa Aleksandra Macedońskiego na Wschód Hegemonia Macedonii. Klęska państwa achemenidzkiego. Walka na przedpolach Azji Środkowej.
2. Walka narodów środkowoazjatyckich przeciwko wojskom grecko-macedońskim Potencjał wojenny i sztuka wojenna narodów Azji Środkowej. Działania wojenne w środkowoazjatyckim Międzyrzeczu. Powstanie w 329-327 r. p.n.e. Rozpad imperium Aleksandra Macedońskiego i wyniki macedońskich podbojów.
Przypisy
ROZDZIAŁ TRZECI
Greko-Baktria i Partia w III-II wieku p.n.e.
1. Azja Środkowa pod panowaniem Seleucydów
2. Państwo grecko-baktryjskie i partyjskie Powstanie i wczesna historia Partii i Greko-Baktrii. Walka z ekspansją Seleucydów. Rozkwit królestwa grecko-baktryjskiego.
3. Ustrój wewnętrzny, życie gospodarcze i kultura Azji Środkowej w III-II w. p.n.e. Królestwo grecko-baktryjskie. Królestwo partyjskie. Inne tereny Azji Środkowej.
Przypisy
ROZDZIAŁ CZWARTY
Panowanie Kuszanów
1. Partia, Greko-Baktria a koczownicy. Wczesna historia Jueczy Koczownicy a Partia. Problem pochodzenia Jueczy. Szturm na Greko-Baktrię.
2. Azja Środkowa w II-I w. p.n.e. Baktria i Sogdiana. Starofergańskie państwo Tawan. Tereny i ludy północne. Partia. Zwycięstwo Partii w walce z Rzymem.
3. Królestwo Kuszanów Początki królestwa Kuszanów. Problem chronologii. Zdobycze terytorialne. Reforma monetarna Kadfizesa II. Kaniszka i rozkwit królestwa Kuszanów. Upadek królestwa kuszańskiego. Kuszanie i Sasanidzi.
4. Miasta i osiedla Azji Środkowej w okresie kuszańskim. Północna Baktria. Sogdiana, Fergana, Czacz, Chorezm.
5. Ekonomika Azji Środkowej w czasach kuszańskich Rolnictwo. Nawadnianie. Budownictwo i rzemiosło. Handel wewnętrzny i zagraniczny.
6. Kultura i religia kuszańskiej Azji Środkowej Zabytki piśmiennictwa. Wierzenia religijne. Sztuka.
Przypisy
ROZDZIAŁ PIĄTY
Ustrój społeczno-ekonomiczny starożytnej Azji Środkowej
1. Historiografia problemu formacji społeczno-ekonomicznej opartej na niewolnictwie.
2. Poglądy współczesne o ustroju społeczno-ekonomicznym starożytnej Azji Środkowej
Rozwarstwienie społeczne i majątkowe. Struktura społeczeństwa środkowoazjatyckie-go w końcu I tysiąclecia p.n.e. i na początku I tysiąclecia n.e. Przypisy
CZĘŚĆ III
ROZDZIAŁ PIERWSZY
Plemiona i narodowości Azji Centralnej w IV-VI w.
1. Historia polityczna . Królestwo sasanidzkie. Kidaryci. Chionici. Heftalici.
2. Problemy historii etnicznej. Walka klasowa Problem pochodzenia Chionitów i Heftalitów. Społeczeństwo heftalickie. Ruch Mazdaka.
Przypisy
ROZDZIAŁ DRUGI
Narody Azji Centralnej od VI do początków VIII w.
1. Główne wydarzenia historii politycznej. Walka klasowa. Kaganat turecki i rozszerzenie się jego władzy na Azję Środkową. Turcy i Heftalici. Konflikt turecko-sasanidzki. Problemy gospodarcze i polityka. Stosunki kaganatu tureckiego z miejscowymi władcami. Synteza turecko-środkowoazjatycka. Ruch Abruja.
2. Tocharystan od VI do początków VIII w. Zaczerpnięte ze źródeł informacje o Tocharystanie w okresie od VI do początku VIII w. Historia polityczna. Nawadnianie. Gospodarka wiejska. Rzemiosło i handel. Budownictwo. Architektura. Malarstwo. Rzeźba, snycerstwo i inne rodzaje sztuki. Religia.
3. Sogdiana w VI-VII w. Charakterystyka ogólna. Siian-cang i Hoj Czao o Sogdianie. Historia polityczna. Irygacja. Gospodarka rolna. Rzemiosło i handel. Kolonizacyjna działalność Sogdyjczy-ków. Odkrycie zamku na górze Mug i nietylkodlamoli wykopaliska w starożytnym Pendżykencie. Samarkanda, Warachsza i inne osiedla miejskie. Budownictwo. Malarstwo. Rzeźba. Muzyka i taniec. Sogdyjskie piśmiennictwo i literatura. Wierzenia.
4. Inne obszary Azji Środkowej. Ustruszana. Fergana.
5. Ustrój społeczno-ekonomiczny. Powstawanie stosunków feudalnych
Przypisy
CZĘŚĆ IV
ROZDZIAŁ PIERWSZY
Narody Azji Centralnej w Kalifacie Arabskim
1. Upadek państwa Sasanidów Arabia w przededniu islamu. Powstanie islamu. Klęska państwa Sasanidów.
2. Zdobycie przez Arabów Mawarannahru (okres pierwszy) Rozdrobnienie polityczne Mawarannahru w połowie VII w. Oddziały arabskie na granicy Azji Środkowej. Pierwsze wypady na Mawarannahr. Walka mieszkańców Sogdiany, Tocharystanu i innych narodów Azji Centralnej przeciwko agresorom. Obrona Samarkandy. Koalicja Sogdiany, Czaczu, Fergany i Turków.
3. Zajęcie Mawarannahru przez Arabów (okres drugi) Sytuacja narodów Azji Centralnej. Walka Sogdyjczyków, Fergańczyków i Turków w latach 720-722. Chuttalian w walce z zaborcą. Skutki włączenia części Azji Środkowej do kalifatu.
4. Rola narodów Azji Centralnej w walce między Omaj jadami i Abbasydami Ugrupowania opozycyjne w kalifacie. Ruch Abu Muslima. Powstanie Sumbada Maga i ruch Mukanny.
Przypisy
ROZDZIAŁ DRUGI
Państwa Tahirydów, Saffarydów i Samanidów (IX-X w.)
1. Historia polityczna IX-X wieku Umocnienie pozycji lokalnej arystokracji feudalnej. Tahirydzi (821-873). Saffary-dzi (873-903). Powstanie państwa Samanidów. Ustrój państwowy i organizacja aparatu zarządzania. Feudalne waśnie domowe i osłabienie państwa Samanidów. Podboje Karachanidów.
2. Gospodarka, kultura materialna, stosunki społeczno-ekonomiczne Gospodarka wiejska. Górnictwo i metalurgia. Produkcja szkła i ceramika. Inne wyroby rzemiosła. Budownictwo i architektura. Handel i obrót pieniężny. Buchara - stolica państwa samanidzkiego. Instytucja feudalnych nadań i warunkowa własność ziemska. Renta feudalna, sytuacja chłopstwa i ruchy ludowe. Zakończenie procesu powstania narodu tadżyckiego.
3. Nauka i literatura w IX-X w. Pierwsze utwory pisane w języku tadżyckim (dari, farsi dari). Rozwój literatury pięknej. Nauka.
Przypisy
ROZDZIAŁ TRZECI
Naród tadżycki w XI wieku i w początkach w. X