HISTORIA MAROKA A. Dziubiński
Producent: 006
Cena: 20,28 zł
Ossolineum 1983, str.504, stan db+ (przetarcia farby na okładce)
Niiniejsza książka stanowi pierwsze polskie generalne opracowanie dziejów marokańskich, jest zarazem jedną z nielicznych prac, jakie w ogóle poświęciła historiografia europejska temu tematowi w tak szerokim ujęciu. Pisano i pisze się raczej monografie wybranych epok, przy czym w środowisku historyków zajmujących się Marokiem występuje wyraźnie preferencja dla dziejów nowożytnych z całkowitym prawie pominięciem okresu starszego (od starożytności do końca XV w. n.e.). Ma to między innymi związek z ubóstwem wcześniejszych źródeł historycznych do dziejów, zwłaszcza wewnętrznych, Maroka. - ze wstepu
SPIS TREŚCI
OD AUTORA
I. PRADZIEJE I STAROŻYTNOŚĆ
Środowisko geograficzne
Świadectwo archeologii
Kolonizacja punicka
Mauretania przedrzymska
Panowanie rzymskie. Mauretania Tingitana
Społeczeństwo prowincji
Życie gospodarcze w I—III wieku
Kryzys III wieku i zmierzch panowania rzymskiego
Wandalowie i podbój bizantyjski
II. PODBÓJ ARABSKI I ISLAMIZACJA
Podbój Maghrebu
Powstanie charydżyckie
Królestwo idrysydzkie
Rywalizacja omajjadzko-fatymidzka w Maroku w X wieku
Życie gospodarcze w X—XI wieku
III. ALMORAW1DZI
Rodowód ruchu i pierwsze podboje
Jusuf ibnTaszfin. Podbój Maghrebu i podwaliny marokańskiego machzenu
Podbój Hiszpanii
Ali ibn Jusuf i zmierzch Almorawidów (1106—1143)
IV. ALMOHADZI
Mahdi i jego doktryna
Organizacja Almohadów i pierwsze starcie z Almorawidami 1125—1129
Podbój Maroka i Hiszpanii
Podbój Maghrebu Środkowego i Ifrikiji
Kalifat almohadzki Muminidów
Apogeum potęgi. Abu Jusuf Jakub el Mansur 1184— 1199
Schyłek i rozkład almohadzkiego imperium
V. SPOŁECZEŃSTWO. ROZWÓJ GOSPODARCZY I CYWILIZACYJNY ZA ALMOHADÓW
W XII I XIII WIEKU
Struktura etniczna i społeczna
Gospodarka
Życie umysłowe i religijne
Architektura i sztuka almohadzka
VI. MERYNIDZI
Gospodarcza i polityczna geneza podboju Maroka
Polityka pierwszych Merynidów w drugiej połowie XIII wieku
Maroko wobec prób ekspansji nasrydzkiej. Problemy wewnętrzne w latach
1307-1331
Abu-1-Hasan Ali (1331 — 1348). Utrata Andaluzji i zjednoczenie Maghrebu
Abu Inan Faris (1348—1358). Koniec maghrebskiego imperium
Machzen merynidzki
VII. KULTURA EPOKI MERYNIDZKIEJ
Życie duchowe
Architektura i sztuka merynidzka
VIII. WIELKI KRYZYS WEWNĘTRZNY 1358-1465
Rządy wielkich wezyrów
Wojna dwóch Saidów i utrata Ceuty
Ostatni Merynida. Przewrót idrysydzki w Fezie
Kryzys społeczny i gospodarczy w drugiej połowie XIV i w XV wieku
Marabutyzm i szarifat
IX. ROZBICIE DZIELNICOWE. WALKA O ZJEDNOCZENIE MAROKA W KOŃCU XV
I W PIERWSZEJ POŁOWIE XVI WIEKU
Bied el machzen i bied es siba
Enklawy portugalskie i hiszpańskie w XV i XVI wieku
Beni Wattas i próby zjednoczenia sułtanatu Fezu na przełomie XV
i XVI wieku
Powstanie państwa saadyjskiego w południowym Maroku
Podbój „królestwa Marrakeszu"
Wojna święta i zdobycie Agadjru
Rywalizacja zbrojna miedzy Saadytami
Zjednoczenie Maroka w 1549 roku
Wojna z Turkami i próba restauracji Wattasydów
X. SAADYCI, CZYLI HASANIDZI
Reforma administracyjno-podatkowa
Armia nowego typu. Odrodzenie sił morskich
Polityka wewnętrzna. Koniec wielkich wasali i problem marabucki
Polityka zewnętrzna. Między Hiszpanią a Turcją
Wojna domowa i interwencja turecka w latach 1574—1576
Najazd portugalski. Bitwa nad Wadi el Mechazin
Ahmed el Mansur i podbój Sudanu .
XI. SPOŁECZEŃSTWO. GOSPODARKA I KULTURA W XVI WIEKU
Zaludnienie i struktura społeczeństwa
Gospodarka wiejska i odrodzenie miast
Rozwój górnictwa, hutnictwa i cukrownictwa
Handel wewnętrzny i zagraniczny
Kultura marokańska doby saadyjskiej
XII. KRYZYS WEWNĘTRZNY PAŃSTWA W PIERWSZEJ POŁOWIE XVII WIEKU
Wielka dżuma 1597—1608 i jej konsekwencje
Abu Mahalli i Sidi Ali
Al Ajjaszi i Dilaici
XIII. ALA WICI
Wojowniczy szorfa z Tafileltu
Mulaj Er Raszid i walka o zjednoczenie Maroka
Mulaj Ismail (1672—1727). Czarna Armia
Ismailijskie państwo policyjne
Rozwój gospodarczy państwa na przełomie XVII i XVIII wieku
Stosunki z zagranicą w latach 1672—1727
XIV. WOJNA DOMOWA W DRUGIEJ ĆWIERCI XVIII WIEKU
Powstanie ludowe i reakcja antymurzyńska
Władza czarnych pretorianów
Berberska faza wojny domowej
XV. ZBROJNY POKÓJ WEWNĘTRZNY
Sidi Mohamed 1757-1790
Stosunki z Europą, Maghrebem i Turcją
XVI. PAŃSTWO ALAWICKIE U PROGU RUINY
Zamęt polityczny w latach 1790- 1822
Izolacjonizm marokański pierwszej ćwierci XIX wieku
XVII. SPOŁECZEŃSTWO I GOSPODARKA XVIII WIEKU
Migracje berherskie i zaludnienie
Murzyni i Europejczycy w Maroku
Gospodarka rolna i produkcja rzemieślnicza
Rozwój i upadek handlu
XVIII. KULTURA MAROKAŃSKA W XVII I XVIII WIEKU
Kultura intelektualna
Architektura
XIX. OTWARCIE MAROKA DLA WPŁYWÓW EUROPEJSKICH W DRUGIEJ ĆWIERCI XIX
WIEKU
Przyczyny gospodarcze
Isli, czyli koniec mitu potęgi marokańskiej
„System suttański"
Rywalizacja angielsko-francuska i traktat z 1856 roku .
Wojna tetuańska 1859-1860
Finansowa zależność Maroka od Europy po 1860 roku
Próby i fiasko reform Mohammeda IV
Penetracja europejska w drugiej połowie XIX wieku. Konferencja
madrycka 1880 roku
XX. MAROKO W DOBIE PANOWANIA MULAJ HASANA 1873-1894
Sytuacja wewnętrzna
Nowe zjawiska gospodarcze. Wielki kryzys lat 1878—1884
Przeobrażenia społeczne
Ostatnie nietylkodlamoli reformy w niepodległym Maroku
XXI. OSTATNIE LATA PRZED ROZBIOREM
Abd el Aziz—sułtan medżnun
Mulaj Hafid—sułtan el dżihad
Kwestia marokańska na arenie międzynarodowej w latach 1902—1911
Rok 1912—ustanowienie Protektoratu
XXII. PROTEKTORAT 1912-1956
Podbój wojskowy
Ustrój protektoratu
Inwestycje kolonialne
Kolonizacja a gospodarka tradycyjna
Przeobrażenia społeczne
Oświata, nauka i kultura w dobie kolonialnej
XXIII. WALKA O NIEPODLEGŁOŚĆ
Początki ruchu narodowego w protektoracie francuskim
Działalność nacjonalistów w strefie hiszpańskiej
Druga wojna światowa a ruch niepodległościowy
Zerwanie między sułtanem a Rezydencją. Kwestia marokańska w ONZ
Detronizacja Mohammeda ben Jusef przez Francję. Powrót liberalizmu
w Maroku hiszpańskim
Wybuch walki zbrojnej 1953—1956. Terroryzm
Sprawa marokańska na arenie międzynarodowej. Niepodległość
WSKAZÓWKI BIBLIOGRAFICZNE
TABLICE GENEALOGICZNE DYNASTII MAROKAŃSKICH
INDEKS NAZWISK
INDEKS NAZW GEOGRAFICZNYCH I ETNICZNYCH
SPIS ILUSTRACJI
SPIS MAP
Niiniejsza książka stanowi pierwsze polskie generalne opracowanie dziejów marokańskich, jest zarazem jedną z nielicznych prac, jakie w ogóle poświęciła historiografia europejska temu tematowi w tak szerokim ujęciu. Pisano i pisze się raczej monografie wybranych epok, przy czym w środowisku historyków zajmujących się Marokiem występuje wyraźnie preferencja dla dziejów nowożytnych z całkowitym prawie pominięciem okresu starszego (od starożytności do końca XV w. n.e.). Ma to między innymi związek z ubóstwem wcześniejszych źródeł historycznych do dziejów, zwłaszcza wewnętrznych, Maroka. - ze wstepu
SPIS TREŚCI
OD AUTORA
I. PRADZIEJE I STAROŻYTNOŚĆ
Środowisko geograficzne
Świadectwo archeologii
Kolonizacja punicka
Mauretania przedrzymska
Panowanie rzymskie. Mauretania Tingitana
Społeczeństwo prowincji
Życie gospodarcze w I—III wieku
Kryzys III wieku i zmierzch panowania rzymskiego
Wandalowie i podbój bizantyjski
II. PODBÓJ ARABSKI I ISLAMIZACJA
Podbój Maghrebu
Powstanie charydżyckie
Królestwo idrysydzkie
Rywalizacja omajjadzko-fatymidzka w Maroku w X wieku
Życie gospodarcze w X—XI wieku
III. ALMORAW1DZI
Rodowód ruchu i pierwsze podboje
Jusuf ibnTaszfin. Podbój Maghrebu i podwaliny marokańskiego machzenu
Podbój Hiszpanii
Ali ibn Jusuf i zmierzch Almorawidów (1106—1143)
IV. ALMOHADZI
Mahdi i jego doktryna
Organizacja Almohadów i pierwsze starcie z Almorawidami 1125—1129
Podbój Maroka i Hiszpanii
Podbój Maghrebu Środkowego i Ifrikiji
Kalifat almohadzki Muminidów
Apogeum potęgi. Abu Jusuf Jakub el Mansur 1184— 1199
Schyłek i rozkład almohadzkiego imperium
V. SPOŁECZEŃSTWO. ROZWÓJ GOSPODARCZY I CYWILIZACYJNY ZA ALMOHADÓW
W XII I XIII WIEKU
Struktura etniczna i społeczna
Gospodarka
Życie umysłowe i religijne
Architektura i sztuka almohadzka
VI. MERYNIDZI
Gospodarcza i polityczna geneza podboju Maroka
Polityka pierwszych Merynidów w drugiej połowie XIII wieku
Maroko wobec prób ekspansji nasrydzkiej. Problemy wewnętrzne w latach
1307-1331
Abu-1-Hasan Ali (1331 — 1348). Utrata Andaluzji i zjednoczenie Maghrebu
Abu Inan Faris (1348—1358). Koniec maghrebskiego imperium
Machzen merynidzki
VII. KULTURA EPOKI MERYNIDZKIEJ
Życie duchowe
Architektura i sztuka merynidzka
VIII. WIELKI KRYZYS WEWNĘTRZNY 1358-1465
Rządy wielkich wezyrów
Wojna dwóch Saidów i utrata Ceuty
Ostatni Merynida. Przewrót idrysydzki w Fezie
Kryzys społeczny i gospodarczy w drugiej połowie XIV i w XV wieku
Marabutyzm i szarifat
IX. ROZBICIE DZIELNICOWE. WALKA O ZJEDNOCZENIE MAROKA W KOŃCU XV
I W PIERWSZEJ POŁOWIE XVI WIEKU
Bied el machzen i bied es siba
Enklawy portugalskie i hiszpańskie w XV i XVI wieku
Beni Wattas i próby zjednoczenia sułtanatu Fezu na przełomie XV
i XVI wieku
Powstanie państwa saadyjskiego w południowym Maroku
Podbój „królestwa Marrakeszu"
Wojna święta i zdobycie Agadjru
Rywalizacja zbrojna miedzy Saadytami
Zjednoczenie Maroka w 1549 roku
Wojna z Turkami i próba restauracji Wattasydów
X. SAADYCI, CZYLI HASANIDZI
Reforma administracyjno-podatkowa
Armia nowego typu. Odrodzenie sił morskich
Polityka wewnętrzna. Koniec wielkich wasali i problem marabucki
Polityka zewnętrzna. Między Hiszpanią a Turcją
Wojna domowa i interwencja turecka w latach 1574—1576
Najazd portugalski. Bitwa nad Wadi el Mechazin
Ahmed el Mansur i podbój Sudanu .
XI. SPOŁECZEŃSTWO. GOSPODARKA I KULTURA W XVI WIEKU
Zaludnienie i struktura społeczeństwa
Gospodarka wiejska i odrodzenie miast
Rozwój górnictwa, hutnictwa i cukrownictwa
Handel wewnętrzny i zagraniczny
Kultura marokańska doby saadyjskiej
XII. KRYZYS WEWNĘTRZNY PAŃSTWA W PIERWSZEJ POŁOWIE XVII WIEKU
Wielka dżuma 1597—1608 i jej konsekwencje
Abu Mahalli i Sidi Ali
Al Ajjaszi i Dilaici
XIII. ALA WICI
Wojowniczy szorfa z Tafileltu
Mulaj Er Raszid i walka o zjednoczenie Maroka
Mulaj Ismail (1672—1727). Czarna Armia
Ismailijskie państwo policyjne
Rozwój gospodarczy państwa na przełomie XVII i XVIII wieku
Stosunki z zagranicą w latach 1672—1727
XIV. WOJNA DOMOWA W DRUGIEJ ĆWIERCI XVIII WIEKU
Powstanie ludowe i reakcja antymurzyńska
Władza czarnych pretorianów
Berberska faza wojny domowej
XV. ZBROJNY POKÓJ WEWNĘTRZNY
Sidi Mohamed 1757-1790
Stosunki z Europą, Maghrebem i Turcją
XVI. PAŃSTWO ALAWICKIE U PROGU RUINY
Zamęt polityczny w latach 1790- 1822
Izolacjonizm marokański pierwszej ćwierci XIX wieku
XVII. SPOŁECZEŃSTWO I GOSPODARKA XVIII WIEKU
Migracje berherskie i zaludnienie
Murzyni i Europejczycy w Maroku
Gospodarka rolna i produkcja rzemieślnicza
Rozwój i upadek handlu
XVIII. KULTURA MAROKAŃSKA W XVII I XVIII WIEKU
Kultura intelektualna
Architektura
XIX. OTWARCIE MAROKA DLA WPŁYWÓW EUROPEJSKICH W DRUGIEJ ĆWIERCI XIX
WIEKU
Przyczyny gospodarcze
Isli, czyli koniec mitu potęgi marokańskiej
„System suttański"
Rywalizacja angielsko-francuska i traktat z 1856 roku .
Wojna tetuańska 1859-1860
Finansowa zależność Maroka od Europy po 1860 roku
Próby i fiasko reform Mohammeda IV
Penetracja europejska w drugiej połowie XIX wieku. Konferencja
madrycka 1880 roku
XX. MAROKO W DOBIE PANOWANIA MULAJ HASANA 1873-1894
Sytuacja wewnętrzna
Nowe zjawiska gospodarcze. Wielki kryzys lat 1878—1884
Przeobrażenia społeczne
Ostatnie nietylkodlamoli reformy w niepodległym Maroku
XXI. OSTATNIE LATA PRZED ROZBIOREM
Abd el Aziz—sułtan medżnun
Mulaj Hafid—sułtan el dżihad
Kwestia marokańska na arenie międzynarodowej w latach 1902—1911
Rok 1912—ustanowienie Protektoratu
XXII. PROTEKTORAT 1912-1956
Podbój wojskowy
Ustrój protektoratu
Inwestycje kolonialne
Kolonizacja a gospodarka tradycyjna
Przeobrażenia społeczne
Oświata, nauka i kultura w dobie kolonialnej
XXIII. WALKA O NIEPODLEGŁOŚĆ
Początki ruchu narodowego w protektoracie francuskim
Działalność nacjonalistów w strefie hiszpańskiej
Druga wojna światowa a ruch niepodległościowy
Zerwanie między sułtanem a Rezydencją. Kwestia marokańska w ONZ
Detronizacja Mohammeda ben Jusef przez Francję. Powrót liberalizmu
w Maroku hiszpańskim
Wybuch walki zbrojnej 1953—1956. Terroryzm
Sprawa marokańska na arenie międzynarodowej. Niepodległość
WSKAZÓWKI BIBLIOGRAFICZNE
TABLICE GENEALOGICZNE DYNASTII MAROKAŃSKICH
INDEKS NAZWISK
INDEKS NAZW GEOGRAFICZNYCH I ETNICZNYCH
SPIS ILUSTRACJI
SPIS MAP