PO UPADKU TRZECIEJ RZESZY Niemieccy intelektualiści a tradycja narodowa
Cena: 16,69 zł
Czytelnik 1981 str. 420, stan db+ (podniszczona okładka, przykurzona)
ISBN 83-07-00325-3
35 lat temu Tomasz Mann, po otrzymaniu obywatelstwa USA, mówił: „Chcieć wzbudzić współczucie, bronić i usprawiedliwiać Niemcy, to dla Niemca z pochodzenia z pewnością nie byłoby dziś stosownym zamysłem. Odgrywać sędziego, z usłużności dla niezmierzonej nienawiści, jaką potrafił wzbudzić jego naród, przeklinać go i potępiać, a siebie samego zalecać jako «dobre Niemcy», zupełne przeciwieństwo dla tych tam, złych i winnych, z którymi nie chce się mieć nic wspólnego - wydaje mi się, iż z tym też nie jest takiemu człowiekowi szczególnie do twarzy. Gdy ktoś urodził się Niemcem, mado czynienia z niemieckim losem i niemiecką winą".
Obrachunkom z niemiecką przeszłością, rozmyślaniom nad winą i karą oraz jutrem własnego narodu i państwa poświęcone są teksty 25 wybitnych Niemców, pisarzy, publicystów i myślicieli, świadomych tego, że „już raz za czasów Hitlera okazało się, że intelektualiści, myśląc, że są bierni, musieli właśnie robić coś, co w nich budziło największą odrazę" (E. Bloch).
Rozważania K. Jaspersa o niemieckiej winie czy rozmyślania H. M. Enzensbergera o ewolucji świata od ludobójstwa hitlerowskiego ku groźbie zagłady nuklearnej, o potwornej deformacji współczesnych pojęć moralnych, o odpowiedzialności jednostek i społeczeństw za ten stan rzeczy, są ze wszech miar godne przyswojenia polskiemu czytelnikowi.
Eseje zgromadzone w tym tomie stanowią nie tylko dokumenty historyczne z lat 1940-1979; poruszają one wiele problemów otwartych, istotnych nie tylko dla samych Niemców, poczynając od słynnego pytania Tomasza Manna: „Dlaczego niemieckie dążenie do wolności zawsze musi się kończyć na wewnętrznym braku wolności?" (z okładki)
Spis rzeczy
Jerzy W. Borejsza, Stefan H. Kaszyński Wstęp
Tomasz Mann
Niemcy i naród niemiecki
Anna Seghers Niemcy i my
Bertolt Brecht Inne Niemcy
Willy Brandt
Co będzie po wojnie?
Henryk Mann
Do mieszkańców wyzwolonego Berlina
Johannes R. Becher Niemieckie wyznanie
Friedrich Wolf
Niemiec o procesie norymberskim
Karl Jaspers
Zróżnicowanie niemieckiej winy
Martin Niemóller
Rozmowa z amerykańskim kapelanem
Ernst Niekisch
Teraźniejszość i przyszłość
Friedrich Meinecke
Czy hitleryzm ma przyszłość?
Gerhard Ritter
Polityczne zadania wychowawcze
niemieckiej historiografii po wielkiej klęsce
Theodor Heuss Pomnik
Ernst Bloch
Nadzieja i rozsądek
Heinrich Boli
W tym kraju
Ulrich Sonnemann
Zjednoczenie Niemiec
i polityka „nieustannego przypominania o tym"
Hans Magnus Enzensberger Refleksje przed szklaną klatką
Theodor W. Adorno
W kwestii: co jest niemieckie
Martin Walser Nasz Oświęcim
Gunter Grass
Odezwa do młodego wyborcy
agitowanego do głosowania na NPD
Golo Mann
Emigracja i dzień dzisiejszy
Gustav W. Heinemann
Heinrich Heine
Przemówienie wygłoszone z okazji wręczenia
Nagrody im. Henryka Heinego w Dusseldorfie, 13 grudnia 1972 roku
Theodor Schilder Sprawa niemiecka
Werner Conze
Niemieckie nauki historyczne od roku 1945
Uwarunkowania i rezultaty
Karl-Heinz Janssen
...A jutro cały świat
Noty o autorach
ISBN 83-07-00325-3
35 lat temu Tomasz Mann, po otrzymaniu obywatelstwa USA, mówił: „Chcieć wzbudzić współczucie, bronić i usprawiedliwiać Niemcy, to dla Niemca z pochodzenia z pewnością nie byłoby dziś stosownym zamysłem. Odgrywać sędziego, z usłużności dla niezmierzonej nienawiści, jaką potrafił wzbudzić jego naród, przeklinać go i potępiać, a siebie samego zalecać jako «dobre Niemcy», zupełne przeciwieństwo dla tych tam, złych i winnych, z którymi nie chce się mieć nic wspólnego - wydaje mi się, iż z tym też nie jest takiemu człowiekowi szczególnie do twarzy. Gdy ktoś urodził się Niemcem, mado czynienia z niemieckim losem i niemiecką winą".
Obrachunkom z niemiecką przeszłością, rozmyślaniom nad winą i karą oraz jutrem własnego narodu i państwa poświęcone są teksty 25 wybitnych Niemców, pisarzy, publicystów i myślicieli, świadomych tego, że „już raz za czasów Hitlera okazało się, że intelektualiści, myśląc, że są bierni, musieli właśnie robić coś, co w nich budziło największą odrazę" (E. Bloch).
Rozważania K. Jaspersa o niemieckiej winie czy rozmyślania H. M. Enzensbergera o ewolucji świata od ludobójstwa hitlerowskiego ku groźbie zagłady nuklearnej, o potwornej deformacji współczesnych pojęć moralnych, o odpowiedzialności jednostek i społeczeństw za ten stan rzeczy, są ze wszech miar godne przyswojenia polskiemu czytelnikowi.
Eseje zgromadzone w tym tomie stanowią nie tylko dokumenty historyczne z lat 1940-1979; poruszają one wiele problemów otwartych, istotnych nie tylko dla samych Niemców, poczynając od słynnego pytania Tomasza Manna: „Dlaczego niemieckie dążenie do wolności zawsze musi się kończyć na wewnętrznym braku wolności?" (z okładki)
Spis rzeczy
Jerzy W. Borejsza, Stefan H. Kaszyński Wstęp
Tomasz Mann
Niemcy i naród niemiecki
Anna Seghers Niemcy i my
Bertolt Brecht Inne Niemcy
Willy Brandt
Co będzie po wojnie?
Henryk Mann
Do mieszkańców wyzwolonego Berlina
Johannes R. Becher Niemieckie wyznanie
Friedrich Wolf
Niemiec o procesie norymberskim
Karl Jaspers
Zróżnicowanie niemieckiej winy
Martin Niemóller
Rozmowa z amerykańskim kapelanem
Ernst Niekisch
Teraźniejszość i przyszłość
Friedrich Meinecke
Czy hitleryzm ma przyszłość?
Gerhard Ritter
Polityczne zadania wychowawcze
niemieckiej historiografii po wielkiej klęsce
Theodor Heuss Pomnik
Ernst Bloch
Nadzieja i rozsądek
Heinrich Boli
W tym kraju
Ulrich Sonnemann
Zjednoczenie Niemiec
i polityka „nieustannego przypominania o tym"
Hans Magnus Enzensberger Refleksje przed szklaną klatką
Theodor W. Adorno
W kwestii: co jest niemieckie
Martin Walser Nasz Oświęcim
Gunter Grass
Odezwa do młodego wyborcy
agitowanego do głosowania na NPD
Golo Mann
Emigracja i dzień dzisiejszy
Gustav W. Heinemann
Heinrich Heine
Przemówienie wygłoszone z okazji wręczenia
Nagrody im. Henryka Heinego w Dusseldorfie, 13 grudnia 1972 roku
Theodor Schilder Sprawa niemiecka
Werner Conze
Niemieckie nauki historyczne od roku 1945
Uwarunkowania i rezultaty
Karl-Heinz Janssen
...A jutro cały świat
Noty o autorach