KALIGULA Roland Auguet
Producent: 005 [104] [18]
Cena: 12,00 zł
PIW, 1990, str 164 , stan db (podniszczona obwoluta)
Kaligula (Caius Julius Caesar), ur. 12, zm. 41 r., obwołany cesarzem po śmierci Tyberiusza w 37 r., przeszedł do historii jako symbol tyranii, okrucieństwa, despotyzmu. Roland Auguet, współczesny historyk francuski, znawca dziejów starożytnego Rzymu, w swej książce o Kaliguli uzasadnia, iż relacja wydarzeń, przekazana nam przez Swetoniusza, Diona Kasjusza, Senekę oraz historyków żydowskich Józefa Flawiusza i Filona Jedyne źródła, jakimi dysponujemy roi się od poważnych błędów w przedstawianiu najbardziej elementarnych faktów.
Po wnikliwej analizie motywów postępowania i osobowości Kaliguli, któremu zbyt pochopnie przypisywano cechy choroby psychicznej, autor pisze: „Można z całą pewnością stwierdzić, iż pomiędzy faktami i obrazem panowania takim, jaki nam przekazały kroniki, istnieje nie tyle zwykły rozziew, wynikający z mniej lub bardziej świadomej stronniczości historyków, ale istna otchłań. Mamy wrażenie, że opowiada się nam historyjkę «dla postrachu», opowieść o wilkołaku. I to wcale nie, przynajmniej nie tylko, z zamiłowania do baśniowych opowieści. Jak to często bywa, za opowieściami tego rodzaju kryją się motywacje całkiem prozaiczne. Zasadniczy bowiem klucz «przekłamań», jakich Kaligula padł ofiarą, tkwi w fakcie, iż historycy (zwłaszcza Swetoniusz i Dion Kasjusz, którzy tworzyli kolejno sto i dwieście lat po opisywanych wydarzeniach), sami czerpali wiadomości z kronik zredagowanych w jakiś czas po śmierci cesarza, i to bez większego rozeznania, albowiem kroniki te były — jak to przyznaje sam Tacyt, którego ksiąg dotyczących czasów Kaliguli niestety brakuje — całkowicie wypaczone przez przeróżne namiętności. Jest to historia «pisana na gorąco». I rzeczywiście niektórzy oczerniali pamięć Kaliguli w celu przypodobania się Klaudiuszowi, jego stryjowi i następcy. Oczernianie panowania poprzednika i potępianie jego tyranii po to, by przypodobać się nowemu władcy, w którym gromko witano wyzwoliciela, stało się w Rzymie za czasów cesarstwa prawie powszechnie stosowaną regułą. I nic w tej dziedzinie nie było przesadą, uciekano się do najbardziej wyrafinowanych kalumnii. Jest to jednak poniekąd zrozumiałe: w Rzymie, jak na każdym innym dworze, roi się od pochlebców, prześciganie się w pochwałach jest tutaj zasadą gry."
SPIS RZECZY
GENEZA TYRANII
Zbrukać ciała, napiętnować dusze
Mit Germanika
Kaligula uchodzi cało
Kozioł ofiarny
Dziwna dynastia
Między grobem a władzą
POTWÓR
Strzeżcie się... Zbieraj muszle! Pilnuj kieszeni
Kaligula-Maldoror
Uczynić z nocy dzień
Potomność potwora
Prawdziwy paradoks
SMĘTNE KOLORY PRZESZŁOŚCI
Mrzonka o powszechnej zgodzie
Koniec z rozlewem krwi, uśmiechy
Karta ludowa
Znowu krew
Kiedy wszystko zaczyna być jasne
Zaskoczenie prefekta
WYBUCH SKANDALU
Odkurzone akta procesowe
Siła i słabość podupadłej kasty
Kaligula zarzuca sieci
ZWYCIĘŻYĆ ZA WSZELKĄ CENĘ
Germańskie bagno
Niemiłe zaskoczenie
Obawa przed nieznanym
Smętny bilans
OSTATNI AKT
Kaligula zostawia wszystko za sobą
Brzemię ideologii religijnej
Profanacja synagogi
Dialektyka terroru
Demagogiczne iluzje
Krwawa rozprawa
KOGO NALEŻY PODDAĆ PSYCHOANALIZIE?
Traktat o sztuce charakteryzacji na użytek historyków
Czego dowodzą fakty?
Kto pociąga za sznurek?
Inny wymiar
Humor i prawda
Serce i ramiona
Drugie oblicze władzy
Tablica genealogiczna
Bibliografia
Indeks osób
Spis ilustracji
Kaligula (Caius Julius Caesar), ur. 12, zm. 41 r., obwołany cesarzem po śmierci Tyberiusza w 37 r., przeszedł do historii jako symbol tyranii, okrucieństwa, despotyzmu. Roland Auguet, współczesny historyk francuski, znawca dziejów starożytnego Rzymu, w swej książce o Kaliguli uzasadnia, iż relacja wydarzeń, przekazana nam przez Swetoniusza, Diona Kasjusza, Senekę oraz historyków żydowskich Józefa Flawiusza i Filona Jedyne źródła, jakimi dysponujemy roi się od poważnych błędów w przedstawianiu najbardziej elementarnych faktów.
Po wnikliwej analizie motywów postępowania i osobowości Kaliguli, któremu zbyt pochopnie przypisywano cechy choroby psychicznej, autor pisze: „Można z całą pewnością stwierdzić, iż pomiędzy faktami i obrazem panowania takim, jaki nam przekazały kroniki, istnieje nie tyle zwykły rozziew, wynikający z mniej lub bardziej świadomej stronniczości historyków, ale istna otchłań. Mamy wrażenie, że opowiada się nam historyjkę «dla postrachu», opowieść o wilkołaku. I to wcale nie, przynajmniej nie tylko, z zamiłowania do baśniowych opowieści. Jak to często bywa, za opowieściami tego rodzaju kryją się motywacje całkiem prozaiczne. Zasadniczy bowiem klucz «przekłamań», jakich Kaligula padł ofiarą, tkwi w fakcie, iż historycy (zwłaszcza Swetoniusz i Dion Kasjusz, którzy tworzyli kolejno sto i dwieście lat po opisywanych wydarzeniach), sami czerpali wiadomości z kronik zredagowanych w jakiś czas po śmierci cesarza, i to bez większego rozeznania, albowiem kroniki te były — jak to przyznaje sam Tacyt, którego ksiąg dotyczących czasów Kaliguli niestety brakuje — całkowicie wypaczone przez przeróżne namiętności. Jest to historia «pisana na gorąco». I rzeczywiście niektórzy oczerniali pamięć Kaliguli w celu przypodobania się Klaudiuszowi, jego stryjowi i następcy. Oczernianie panowania poprzednika i potępianie jego tyranii po to, by przypodobać się nowemu władcy, w którym gromko witano wyzwoliciela, stało się w Rzymie za czasów cesarstwa prawie powszechnie stosowaną regułą. I nic w tej dziedzinie nie było przesadą, uciekano się do najbardziej wyrafinowanych kalumnii. Jest to jednak poniekąd zrozumiałe: w Rzymie, jak na każdym innym dworze, roi się od pochlebców, prześciganie się w pochwałach jest tutaj zasadą gry."
SPIS RZECZY
GENEZA TYRANII
Zbrukać ciała, napiętnować dusze
Mit Germanika
Kaligula uchodzi cało
Kozioł ofiarny
Dziwna dynastia
Między grobem a władzą
POTWÓR
Strzeżcie się... Zbieraj muszle! Pilnuj kieszeni
Kaligula-Maldoror
Uczynić z nocy dzień
Potomność potwora
Prawdziwy paradoks
SMĘTNE KOLORY PRZESZŁOŚCI
Mrzonka o powszechnej zgodzie
Koniec z rozlewem krwi, uśmiechy
Karta ludowa
Znowu krew
Kiedy wszystko zaczyna być jasne
Zaskoczenie prefekta
WYBUCH SKANDALU
Odkurzone akta procesowe
Siła i słabość podupadłej kasty
Kaligula zarzuca sieci
ZWYCIĘŻYĆ ZA WSZELKĄ CENĘ
Germańskie bagno
Niemiłe zaskoczenie
Obawa przed nieznanym
Smętny bilans
OSTATNI AKT
Kaligula zostawia wszystko za sobą
Brzemię ideologii religijnej
Profanacja synagogi
Dialektyka terroru
Demagogiczne iluzje
Krwawa rozprawa
KOGO NALEŻY PODDAĆ PSYCHOANALIZIE?
Traktat o sztuce charakteryzacji na użytek historyków
Czego dowodzą fakty?
Kto pociąga za sznurek?
Inny wymiar
Humor i prawda
Serce i ramiona
Drugie oblicze władzy
Tablica genealogiczna
Bibliografia
Indeks osób
Spis ilustracji